Φυτολόγος-Καλλιέργεια,Φυτά,Βότανα
RSS
Container Icon

Λούφα Luffa aegyptiaca το φυτικό σφουγγάρι

Luffa aegyptiaca. Λούφα (κολοκύθα), ή Ελίφι, ή Λίφι, μακρινός ξάδερφος του αγγουριού. Μονοετές ποώδες φυτό, αναρριχώμενο εφόσον του προσφέρουμε υποστύλωμα. Βγάζει συχνά ελικοειδείς βλαστούς και πιάνεται με μεγάλη ευκολία από οτιδήποτε.
Φυτικό σφουγγάρι, οικολογικό, ιδανικό για βαθύ καθαρισμό και απολέπιση, απομακρύνει τα νεκρά κύτταρα και βοηθά στην καλή κυκλοφορία του αίματος.


Κατάλληλο εργαλείο για χρήση και στην κουζίνα, να πλύνουμε τα πιάτα, τις κατσαρόλες ακόμα να καθαρίσουμε καλά τα λαχανικά και τις φλούδες από τα φρούτα.
Μελισσοκομικό φυτό πλούσιο σε νέκταρ αλλά και γύρηΤα μεγάλα υπέροχα κίτρινα άνθη του γονιμοποιούνται με τη βοήθεια επικονιαστών, κυρίως μελισσών. Η επικονίαση επιτυγχάνεται όταν δεν χρησιμοποιούμε φυτοφάρμακα. Ανθίζει από τέλος Μάη έως και τα μέσα Νοέμβρη.

Εικόνα 1. Φυτό λούφα σε μπαλκόνι τον καλοκαιρινό μήνα

Στο μικρό στάδιο του καρπού, γίνονται πολύ καλά μαγειρεμένα και τηγανιτά. Το χρησιμοποιούμε σε σούπες ή ψιλοκομμένο μαζί με τις σαλάτες μας. Τα ανεπτυγμένα, ώριμα ή σχεδόν ώριμα τα κόβουμε, τα αποξηραίνουμε αν χρειαστεί και ξεφλουδίζουμε τον φλοιό για να πάρουμε το σφουγγάρι.

Στην Παραγουάη, χρησιμοποιούν την λούφα σε συνδυασμό με άλλες φυτικές ίνες και ανακυκλωμένο πλαστικό για να κατασκευάσουν διάφορα πάνελ, έπιπλα και να ανακατασκευάσουν σπίτια. (www.Wikipedia.gr)

Η λούφα αγαπά τις ηλιόλουστες μέρες. Φυτεύεται σε θερμό έδαφος ή σε σπορείο στο θερμοκήπιο μέχρι να μεταφυτευθεί στο έδαφος. Όταν η θερμοκρασία αρχίσει να ανεβαίνει γίνεται αρκετά παραγωγική, η ταχύτητα ανάπτυξης των καρπών είναι μεγάλη. Μην απογοητευτείτε όταν αρχίσει να αναπτύσσεται πάνω στα δένδρα σας και όχι στους πασσάλους που βάλατε, θα εντυπωσιαστείτε με το αποτέλεσμα.

Εικόνα 2. Καρποί Λούφας μεσαίας ωρίμανσης.


Όταν ο καρπός ωριμάσει πάνω στο φυτό, το χρώμα γίνει κίτρινο και αρχίζει να αφυδατώνεται, τον κόβουμε και αρχίζουμε να ξεφλουδίζουμε χωρίς καμία δυσκολία.
Αν θέλετε τα σφουγγάρια σας να είναι μαλακά για πιο ευαίσθητες επιδερμίδες, θα συγκομίσετε τον καρπό όταν είναι ακόμα πράσινος (εικόνα 2) και θα περιμένετε να ξεραθεί για να γίνει πιο εύκολο το ξεφλούδισμα (εικόνα 3).


Εικόνα 3. Φυτικές ίνες σφουγγαριού.
Ξεφλούδισμα Λούφας μεσαίας ωρίμανσης μετά από αποξήρανση.

Μια λούφα περιέχει πάνω από 100 σπόρους, προσπαθήστε να τους αφαιρέσετε από τις τρύπες της κορυφής χτυπώντας την. Θα τους αφήσετε σε σκιερό μέρος να ξεραθούν (εικόνα 4). Έπειτα τους αποθηκεύουμε σε γυάλινο βαζάκι (εικόνα 5)

.
Εικόνα 4. Σπόροι λούφας. 

Εικόνα 5. Αποθήκευση σπόρων σε γυάλινο βαζάκι

Το σφουγγάρι μας είναι έτοιμο! (Εικόνα 6). Πριν το χρησιμοποιήσουμε καλό θα ήταν να το ξεπλένουμε με ζεστό νερό για απολύμανση, να φύγουν τα υπολείμματα φλούδας και να ασπρίσει. Μπορείτε να το βουτήξετε σε αιθέρια έλαια ή ακόμα να φτιάξετε σαπούνια με λούφα.

Εικόνα 6. Λούφα, φυτικό, οικολογικό σφουγγάρι (σπόγγος).



Μανδραγού Ειρήνη
ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ
ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (ΑΤΕΙ) ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ
ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ

Πως να καλλιεργήσετε Τζίντζερ

Το τζίντζερ έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές και στην ελληνική κουζίνα τα τελευταία χρόνια, αλλά εκτός από την γεύση που δίνει, οι μελέτες δείχνουν ότι η πιπερόριζα έχει και πολλά οφέλη για την υγεία. Αν και είναι ένα τροπικό φυτό, προσαρμόζεται εύκολα σε εσωτερικούς χώρους σε γλάστρα και έτσι σας δίνει τη δυνατότητα να απολαύσετε φρέσκο τζίντζερ για αρκετούς μήνες του χρόνου. Δείτε πως γίνετε:
Πριν να φυτέψετε
Επιλέξτε το σωστό τύπο του Ginger: 
– To τοπικό σας μανάβικο, είναι το καλύτερο μέρος για να βρείτε την κατάλληλη ρίζα τζίντζερ (ίσως τα καταστήματα με βιολογικά να είναι ιδανικά!)
– Το πιο δημοφιλές είδος είναι βασική ρίζα τζίντζερ (Zingiber officinale). Επιλέξτε μια ρίζα που δείχνει υγιής και μεγάλη με πολλούς δάκτυλους και «μάτια». Αποφύγετε τα ξηρά ή σπασμένα κομμάτια.
– Δεν είναι όλα τα είδη τζίντζερ βρώσιμα, ορισμένοι τύποι καλλιεργούνται σαν καλλωπιστικό φυτό.

Βρείτε το κατάλληλο μέρος:
– Επιλέξτε εσωτερικούς χώρους αν ζείτε βόρεια, ή σε σκιερό μέρος έξω αν ζείτε νοτιότερα.
– Δώστε στο τζίντζερ σας αρκετό χώρο. Η γλάστρα πρέπει να είναι διπλάσια από το μέγεθος του βολβού. Αν θέλετε να φυτέψετε περισσότερους βολβούς στη ίδια γλάστρα, επιλέξτε μία γύρω στα 40 εκ. και 30 εκ. βάθος.
– Για εξωτερικούς χώρους, επιλέξτε ένα σημείο ελαφρώς σκιερό και καλά στραγγιζόμενα εδάφη.
– Προστατέψτε τα φυτά από τους ισχυρούς ανέμους.

Προετοιμασία του εδάφους:
– Χρησιμοποιήστε μια μίξη από χώμα και κομπόστ, ή προσθέστε κομπόστ στο χώμα του κήπου.
– Το τζίντζερ αναπτύσσεται αρκετά καλά σε χώμα του εμπορίου.

Φύτευση / Καλλιέργεια τζίντζερ
Τι θα χρειαστείτε:
– Ρίζα τζίντζερ
– Προετοιμασμένο έδαφος / χώμα


Πώς να το φυτέψετε:
– Δεν πρέπει να τοποθετούνται σε εξωτερικούς χώρους, μέχρι η θερμοκρασία να φτάσει τους 24c βαθμούς.
– Τοποθετήστε τον βολβό σε νερό για ένα βράδυ (ή και περισσότερο), πριν από τη φύτευση.
– Τοποθετήστε το τζίντζερ στο έδαφος με τα «μάτια» στραμμένα προς τα επάνω.
– Καλύψτε με ένα πολύ λεπτό στρώμα χώματος. (Μερικοί καλλιεργητές προτείνουν να μείνει ακάλυπτο).
– Ποτίζετε ελαφρά μέχρι να ριζώσει.

Συγκομιδή / Κλάδεμα τζίντζερ
Το τζίντζερ απαιτεί πολύ λίγη συντήρηση.
Τι θα χρειαστείτε:
– Κλαδευτήρι ή ψαλίδι κήπου
– Μικρή σπάτουλα κήπου

Βήματα για τη φροντίδα και συντήρηση:
– Τα νεαρά φυτά θα πρέπει να παραμείνουν στη σκιά.
– Τακτικό πότισμα για να διατηρείται υγρό (όχι βρεγμένο) το χώμα.
– Μόλις το φυτό ωριμάζει, μπορείτε να κόψετε τους νέους βλαστούς και να τους χρησιμοποιήσετε για το μαγείρεμα, ανά πάσα στιγμή.
– Για τη συγκομιδή της ρίζας, ξεθάψτε τους νέους βολβούς που εμφανίζονται στη βάση του φυτού.
– Μετακινήστε τα φυτά σε εσωτερικούς χώρους, όταν η εξωτερική θερμοκρασία πέσει κάτω από τους 10-12c βαθμούς.
– Το τζίντζερ είναι αδρανές κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών. Αφήστε το φυτό να στεγνώσει κατά τη διάρκεια αυτού του χρόνου.

Πρόσθετες Συμβουλές 
– Οι ρίζες ωριμάζουν πλήρως και δίνουν τη βέλτιστη γεύση τους σε 265 ημέρες.
– Για να αποθηκεύσετε το τζίντζερ, πλύνετε (μην ξεφλουδίσετε) τους βολβούς, αφήστε λίγο να στεγνώσουν, τοποθετήστε τους σε πλαστική σακούλα και διατηρήστε τους στην κατάψυξη. Όταν θέλετε να το χρησιμοποιήσετε, βγάλτε το τζίντζερ από την κατάψυξη και να χρησιμοποιήσετε ένα αποφλοιωτή λαχανικών για να κόψετε όσο χρειάζεστε.
– Τα φυτά ωριμάζουν σε περίπου δέκα μήνες και φτάνουν τα 5 εκ. με 10 εκ. ύψος 


πηγή: http://proionta-tis-fisis.com

Βιολογικοί τρόποι αντιμετώπισης του δάκου της ελιάς

O Δάκος της ελιάς είναι το σοβαρότερο πρόβληµα που αντιµετωπίζει η ελαιοπαραγωγή στην Ελλάδα και σ’ όλες τις χώρες της Mεσογείου. H ζηµιά που προκαλεί στον καρπό, αν δεν ληφθούν έγκαιρα τα κατάλληλα προφυλακτικά µέτρα, είναι δυνατό να κοστίσει πάνω από το 50-60% της παραγωγής. H ζηµιά είναι ποσοτική και ποιοτική, διότι υποβαθµίζει την ποιότητα των επιτραπέζιων ποικιλιών ελιάς, καθώς και την ποιότητα του παραγόµενου ελαιόλαδου µε την αύξηση της οξύτητάς του. O Δάκος τρέφεται αποκλειστικά από τον καρπό της ελιάς. Όλες οι ποικιλίες γενικά προσβάλλονται από το Δάκο, άλλες σε µικρότερο
και άλλες σε µεγαλύτερο βαθµό.
Πολλoί παραγωγοί-καλλιεργητές αλλά και ιδιώτες προτιμούν βιολογικούς τρόπους για την αντιμετώπιση του δάκου, αποφεύγοντας τους χημικούς ψεκασμούς. Η οικολογική αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς μπορεί να γίνει με τους εξής τρόπους.
 Α. Προληπτικός ψεκασμός με κάποιο από τα βιολογικά εντομοκτόνα, όπως το φυσικό πύρεθρο, που κυκλοφορούν στην αγορά. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η παρακολούθηση του πληθυσμού του εντόμου, ώστε οι ψεκασμοί να πραγματοποιηθούν την κατάλληλη στιγμή.
 Β. Ψεκασμός ή σκόνισμα, με σκόνη πετρωμάτων (ζεόλιθος πούδρα) που δημιουργεί στον καρπό της ελιάς ένα στρώμα σκόνης, όχι τόσο φιλικό για το δάκο. Η χρήση του ζεολίθου είναι αρκετά αποτελεσματική, καθώς έχει παρατηρηθεί ότι οι ψεκασμένες ελιές δεχόνται λιγότερες επιθέσεις από τον δάκο, άρα ο καρπός παραμένει φαγώσιμος και χωρίς στίγματα. Τα μειονεκτήματα αυτής της μεθόδου είναι η εικόνα των «σκονισμένων» δέντρων στον κήπο και η ανάγκη για επαναλήψη του ψεκασμού έπειτα από δυνατή βροχή.
 Γ. Χρησιμοποίηση παγίδων. Στην αγορά κυκλοφορούν τριών ειδών παγίδες. Ο πρώτος τύπος παγίδας αποτελείται από ένα χάρτινο σακουλάκι που στο εσωτερικό του περιέχει τροφικό ελκυστικό, ενώ το εξωτερικό του είναι εμποτισμένο με χημικό εντομοκτόνο. Η παγίδα κρεμιέται στο δέντρο της ελιάς, μία ανά δέντρο και η λειτουργία της είναι απλή. Το έντομο έλκεται από το περιεχόμενο της παγίδας, αλλά ακουμπώντας στην εξωτερική της επιφάνεια, θανατώνεται από το εντομοκτόνο.
Ο δεύτερος τύπος παγίδας αποτελείται από ειδικό πλαστικό ή γυάλινο μπουκάλι, μέσα στο οποίο προσθέτουμε το υδατοδιάλυτο υγρό (ΕΝΤΟΜΕΛΑ ή DACUS BAIT 100). Το εντομοελκυστικό υγρό προσελκύει το δάκο ο οποίος εισέρχεται στην παγίδα, εγκλωβίζεται και θανατώνεται. Η παγίδα αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολλές φορές, ανανεώνοντας το υγρό όταν γεμίσει από έντομα.
Ο τρίτος τύπος παγίδας αποτελείται από ένα πλαστικό δοχείο σε σχήμα σφαίρας με διάφανο καπάκι, που στο εσωτερικό του τοποθετούμε κάποιο τροφικό ελκυστικό. Το έντομο μπαίνει στο εσωτερικό της παγίδας από την οποία δεν μπορεί να βγεί και εγκλωβίζεται. Iσως είναι ο καταλληλότερος τύπος παγίδας για τον ερασιτέχνη-ιδιώτη που έχει λίγα ελαιόδεντρα στο κήπο ή στο εξοχικό του. Επίσης, δίνεται η δυνατότητα, αλλάζοντας το ελκυστικό, να τη χρησιμοποιήσουμε και για άλλα έντομα, όπως σφήκες, οικιακές μύγες κ.λπ.
 Περισσότερες πληροφορίες:



Προστασία καρποφόρων δέντρων και εσπεριδοειδών από τη Μύγα Μεσογείου (Ceratitis capitata)

Η Μεσογειακή μύγα (Ceratitis capitata) ανήκει στην τάξη των Διπτέρων, δηλαδή στην ομάδα των μυγών. Το τέλειο έντομο έχει μήκος 5 mm και είναι λίγο μικρότερο της οικιακής μύγας, με κύριο χαρακτηριστικό τα διαφανή φτερά, με καστανές και μαύρες κηλίδες. Ζει και ενεργοποιείται σε θερμοκρασίες από 18°-35°C και επομένως οι κλιματολογικές συνθήκες της Ελλάδος είναι ιδιαίτερα ευνοικές. Η δραστηριότητα του εντόμου και η γονιμότητά του, περιορίζεται την Ανοιξη και το Καλοκαίρι που επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες.
Η προσβολή αρχίζει με την έναρξη της ωρίμανσης των φρούτων και συνεχίζεται για όσο υπάρχουν αυτά στα δέντρα. Πρώτα προσβάλονται τα βερύκοκκα, μετά τα αχλάδια και τα ροδάκινα, στη συνέχεια τα σύκα και τα κεράσια και τέλος το Φθινόπωρο, τα ρόδια και τα ξυνά (πορτοκάλια, μανταρίνια, κλπ). Χαρακτηριστικό σύμπτωμα στα ξυνά είναι οτι στο σημείο που "κτυπά" η μύγα, δηιουργείται πάνω στον καρπό, μια κηλίδα διαφορετικού χρωματισμού.
Μετά τη γονιμοποίηση μια θηλυκή μύγα γεννά μέχρι 300 αυγά σε ομάδες, κάτω από τη φλούδα των καρπών. Οι προνύμφες (σκουλήκια) που θα εκκολαφθούν, θα μπουν στη σάρκα των φρούτων και θα αρχίσουν να την κατατρώγουν, προκαλώντας σάπισμα και πτώση των καρπών, άρα και ολική ή μερική καταστροφή της παραγωγής. Αφού συμπληρώσουν την ανάπτυξή τους, εγκαταλείπουν τον προσβεβλημένο καρπό, ο οποίος στο μεταξύ πιθανόν να πέσει από το δέντρο και εισέρχονται στο έδαφος για να συνεχίσουν την ανάπτυξη τους σε χρυσαλλίδες . Από τις χρυσαλλίδες στη συνέχεια βγαίνουν τα τέλεια έντομα, δηλαδή οι μύγες, που θα επαναλάβουν το καταστροφικό τους έργο στα επόμενα δέντρα και στους επόμενους ώριμους καρπούς. Κατά την Καλοκαιρινή περίοδο συμπληρώνεται μια γενιά, δηλαδή επαναλαμβάνεται ο κύκλος ζωής του εντόμου σε διάστημα περίπου 22 ημερών, ενώ ο αριθμός των γενεών της σ΄ένα χρόνο, κυμαίνεται από 6-8. Η Μεσογειακή μύγα προσβάλλει τα εσπεριδοειδή, τα βερίκοκα, τα κυδώνια, τα ροδάκινα, τα νεκταρίνια, τα αχλάδια, τα μήλα, τα κεράσια, τα δαμάσκηνα, τις βανίλιες, τα σύκα, τα ρόδια, τους λωτούς, και άλλα φρούτα.
Οι τρόποι προστασίας από τη μύγα Μεσογείου είναι οι εξής:
1. Βιολογική προστασία των δέντρων με χρήση οικολογικών παγίδων κίτρινου χρώματος, οι οποίες προσελκύουν τις μύγες και τις θανατώνουν όταν αυτές κολλήσουν πάνω στην παγίδα. Γιά μεγάλα δέντρα χρειάζεται μία παγίδα ανά δέντρο και η διάρκεια τους είναι περίπου 2 μήνες.
2. Ελεγχος της προσβολής με παγίδες κόλλας, ή παγίδες τύπου μπουκαλιού και προσελκυστικό δόλωμα, ώστε να προσδιορίζεται ο πλυθησμός των εντομών που υπάρχουν στη περιοχή. Χρησιμοποιείται μία παγίδα ανά 2-3 δέντρα, οι οποίες μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν προσθέτοντας ή αλλάζοντας το προσελκυστικό δόλωμα.
3. Απομάκρυνση των προσβεβλημένων καρπών που έχουν πέσει στο έδαφος και καθαρισμός των χόρτων γύρω από τα δέντρα για να αποφύγουμε τυχόν προσβολές από τις επόμενες γεννιές της μύγας.
4. Ψεκασμός των δέντρων με εντομοκτόνα πυρεθρίνης την κατάλληλη εποχή, για μείωση και καταστολή της προσβολής. Η καταλληλότερη στιγμή για τους ψεκασμούς, είναι την εποχή που αλλάζει ο χρωματισμός των φρούτων και καρπών και αρχίζουν αυτοί να ωριμάζουν. Για τα εσπεριδοειδή η εποχή αλλαγής χρώματος των φρούτων είναι απο τις αρχές Οκτωμβρίου και μετά. Χρειάζονται τουλάχιστον 2 ψεκασμοί σε διάστημα 15-20 ημερών για καλύτερα αποτελάσματα. 
 
 Περισσότερες πληροφορίες:

Λεμονιά Citrus limon καλλιέργεια

Η λεμονιά (επιστημονική ονομασία Citrus limon) κατατάσσεται στα ''εσπεριδοειδή’’ ή ''ξινά'', μαζί με την πορτοκαλιά, μανταρινιά, κιτριά, νερατζιά, γκρέιπ φρουτ, φράπα, κιτριά και άλλα δέντρα μικρότερης οικονομικής αξίας. Τα εσπεριδοειδή ανήκουν στην οικογένεια των Ρουτοειδών (Rutaceae) και στο γένος Κίτρον (Citrus), καθώς ο πρόγονος όλων των ξινών είναι η κιτριά. Μάλιστα, η λεμονιά θεωρείται υβρίδιο κίτρου και μανταρινιάς.   
Κατάγεται από την Ινδία, καλλιεργείται όμως κυρίως στις Η.Π.Α., στην Αργεντινή και στις Μεσογειακές χώρες (Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα). Στη νοτιο-ανατολική Ασία καλλιεργείται ένα δέντρο συγγενικό της λεμονιάς, το γνωστό lime (λάιμ ή λιμεττία), με καρπούς μικρούς και πράσινους, οι οποίοι χρησιμοποιούνται κυρίως στη ζαχαροπλαστική και στη μαγειρική.
Στη χώρα μας καλλιεργούνται περίπου 4,5 εκατ. λεμονιές, σε 100.000 στρέμματα (κυρίως σε Πελοπόννησο, Χανιά, Άρτα και Χίο), με μέση ετήσια παραγωγή τους 40.000 τόνους λεμόνια. Μέχρι πριν 7-8 χρόνια οι εκτάσεις ήταν σχεδόν οι διπλάσιες, αλλά ο μύκητας κορυφοξήρα και οι παγετοί του 2003 και 2004 κατέστρεψαν πάρα πολλά δέντρα.
Περιγραφή του δένδρου
Σε μέγεθος μπορεί να φτάσει τα 6-7 μέτρα ύψος και τα 3-4 σε διάμετρο, ωστόσο με το κλάδεμα την κρατάμε στα 3μ. ύψος για να διευκολυνθούμε στη συγκομιδή και στις άλλες καλλιεργητικές εργασίες. Το σχήμα του δέντρου είναι κύπελλο και αναλόγως την ποικιλία υπάρχουν ή όχι αγκάθια στους βλαστούς. Με τις κατάλληλες φροντίδες η λεμονιά ζει για τουλάχιστον 50 χρόνια. Ως αειθαλές δέντρο έχει ιδιαίτερη καλλωπιστική αξία αλλά μας χαρίζει και πλούσια σοδειά από λεμόνια, για λίγους ή περισσότερους μήνες το χρόνο (μονόφορες ή πολύφορες ποικιλίες). Τα φύλλα της είναι πράσινα, λαμπερά και ελλειπτικά ενώ τα πολλά και έντονα αρωματικά-λευκά λουλούδια της προσελκύουν τις μέλισσες και κάνουν τον κήπο μας να μοσχομυρίζει. Στις δίφορες ποικιλίες είναι εντυπωσιακή η συνύπαρξη ταυτόχρονα λουλουδιών και καρπών στο ίδιο δέντρο. Ακόμα και ο κορμός της είναι όμορφος, ίσιος, λείος και χωρίς ρυτίδες, χρώματος γκρίζου-σκούρου. Τα λεμόνια είναι λεία ή με τραχύ φλοιό, κίτρινα όταν ωριμάσουν, με λεπτή ή παχιά φλούδα και πάντα με ξινή γεύση λόγω του κιτρικού οξέος που περιέχουν.
Οι χρήσεις της λεμονιάς είναι πάρα πολλές. Από καρπό, φύλλα και λουλούδια βγαίνει αιθέριο έλαιο (χρήση σε αρωματοποιία-ζαχαροπλαστική, από τα λουλούδια βγαίνει εξαιρετικής ποιότητας έλαιο αλλά είναι πολύ ακριβό), το λεμόνι χρησιμοποιείται σε πάρα πολλές αλμυρές και γλυκές συνταγές, είναι άριστο και φθηνό συντηρητικό τροφίμων ενώ φτιάχνονται από αυτό ποτά (λιμοντσέλο), χυμοί, γλυκά του κουταλιού. Η παραδοσιακή αλλά και σύγχρονη ιατρική το συστήνουν για τη ρύθμιση της πίεσης και του κυκλοφορικού συστήματος, για τις λοιμώξεις και την αρτηριοσκλήρυνση, ως αντιπηκτικό και κατά της δυσπεψίας. Λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας του λεμονιού σε βιταμίνη C για πολλούς αιώνες το έδιναν σε όσους έπασχαν από σκορβούτο (έλλειψη της βιταμίνης αυτής) και για τον ίδιο λόγο πρέπει να αυξήσουν την κατανάλωσή των λεμονιών οι καπνιστές (το κάπνισμα καταστρέφει τη βιταμίνη C).

Ποικιλίες
Συνήθως οι ποικιλίες ενός δέντρου ωριμάζουν τους καρπούς τους την ίδια πάνω-κάτω εποχή, όχι όμως και η λεμονιά! Οι περισσότερες ποικιλίες έχουν ώριμα λεμόνια από τέλη φθινοπώρου ως αρχές άνοιξης (μονόφορες, 1 παραγωγή/έτος), κάποιες όμως δίνουν και ένα 20-30% της παραγωγής τους αργότερα την άνοιξη ή/και το καλοκαίρι (δίφορες-πολύφορες). Η λεμονιά έχει και άλλη ιδιαιτερότητα: όταν ωριμάζουν τα λεμόνια δεν πέφτουν και έτσι μπορούμε να τα κόψουμε και μετά από 1-2 μήνες.
Δίφορες είναι οι ποικιλίες Eureka (άσπερμη, με πολύ καλό λεμόνι αλλά είναι ευαίσθητη στο ψύχος) και Αδαμοπούλου (ολιγόσπερμη, με τραχύ φλοιό αλλά και με πλούσιο χυμό). Αν θέλουμε πρώιμα λεμόνια φυτεύουμε την Interdonato (ωρίμανση Σεπτέμβριο-Οκτώβριο, μεγάλο και με λεπτή φλούδα λεμόνι, όχι σπουδαίας όμως ποιότητας). Από Νοέμβριο ως Μάρτιο κόβουμε τα λεμόνια της Καρυστινής (ολιγόσπερμη, μεσαίου μεγέθους λεμόνι με άφθονο και πολύ αρωματικό και ξινό χυμό) και της SantaTereza(πλούσιος και με πολλά οξέα χυμός). Για τις κρύες περιοχές επιλέγουμε την Lisbon (η πιο ανθεκτική σε ανέμους και χαμηλές θερμοκρασίες, ολιγόσπερμη και συγκομιδή Νοέμβριο ως Μάρτιο). Τέλος, η καλύτερη ελληνική ποικιλία είναι η Μαγληνή(γυαλιστερό και λείο λεμόνι, με άφθονο και πολύ αρωματικό χυμό), αν και δεν αντέχει τα πολλά κρύα. Η σημαντικότερη ποικιλία της Κρήτης είναι η Λαπιθιώτικη, στην οποία τα λεμόνια μαζεύονται από Οκτώβριο ως Απρίλιο.

Κλίμα – έδαφος
Η λεμονιά θέλει ζεστά και θερμά κλίματα, στα οποία δεν υπάρχουν παγετοί. Στη θερμοκρασία των -1 οC ως -3οC καταστρέφονται τα λουλούδια, τα φύλλα και οι καρποί ενώ σε χαμηλότερες θερμοκρασίες έχουμε σοβαρές ζημιές στα κλαδιά, στους βραχίονες, ακόμα και στον κορμό του δέντρου. Η λεμονιά είναι ευαίσθητη και στους ανέμους, τόσο στους ψυχρούς-βόρειους όσο και στους θερμούς νότιους (υποβαθμίζονται τα λεμόνια και πέφτουν). Γιαυτό θα πρέπει να τις φυτεύουμε σε κάποιο προστατευμένο από ανέμους σημείο του κήπου, το οποίο όμως δεν θα σκιάζεται καθόλου (θέλει πολύ ήλιο για να δέσει τους καρπούς).

Φύτευση
Φυτεύουμε λεμονιές μόνο σε περιοχές απαλλαγμένες από παγετούς, όπως π.χ. στις παραθαλάσσιες περιοχές, στα πεδινά Αττικής-Πελοποννήσου-Στερεάς Ελλάδας και στα νησιά. Η φύτευση γίνεται Οκτώβριο-Νοέμβριο, για να εκμεταλλευτούμε τις χειμωνιάτικες βροχές. Σε πιο κρύες περιοχές (πεδινά υπόλοιπης Ελλάδας, πάλι χωρίς παγετούς) φυτεύουμε τον Μάρτιο-Απρίλιο, μετά τα τελευταία κρύα του χειμώνα (τα νεαρά δέντρα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στο κρύο).
Ανοίγουμε σε νότιο-ανατολική έκθεση μεγάλο λάκκο, διαστάσεων 60x60εκ. Γεμίζουμε το λάκκο με ένα μίγμα φύτευσης που αποτελείται από χώμα του κήπου μας και κόμποστ προσθέτοντας οργανικό λίπαασμα τύπου 5-10-15 (άζωτο, φώσφορος, κάλιο)(*). Φυτεύουμε προσεκτικά και χωρίς να τραυματίσουμε τις ρίζες του δέντρου και συμπληρώνουμε τα κενά με το μίγμα, χωρίς να πιέσουμε πολύ το χώμα. Ποτίζουμε, αφού έχουμε διαλύσει στο νερό ένα βιολογικό, φυσικό φυτοδιεγέρτη Rizobac (*).

Πολλαπλασιασμός
Με εμβολιασμό σε υποκείμενα νερατζιάς ή λιμεττίας και με μοσχεύματα που παίρνουμε από την ποικιλία που θέλουμε να εμβολιάσουμε (τμήματα ξύλου μήκους 30-40εκ., τα οποία κόβονται την άνοιξη

Κλάδεμα
Τα πρώτα χρόνια από τη φύτευση κλαδεύουμε Φεβρουάριο-Μάρτιο για να δώσουμε σχήμα κυπέλλου στο δέντρο. Όταν μεγαλώσουν οι λεμονιές κλαδεύουμε κάθε Μάρτιο, κάνοντας ελαφριές επεμβάσεις γιατί με τις μεγάλες τομές το δέντρο ‘’σοκάρεται’’ και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος από τις πληγές να εισέλθουν μύκητες και βακτήρια. Σκοπός μας είναι να διατηρήσουμε το σχήμα και το ύψος της λεμονιάς, να την καθαρίσουμε από τους λαίμαργους βλαστούς και από τα ξερά, άρρωστα κλαδιά και αυτά που εισέρχονται προς το εσωτερικό του δέντρου. Για την πρόληψη προσβολών από έντομα και μύκητες (αγαπούν την υγρασία και τη σκιά) είναι πολύ σημαντικό το εσωτερικό της λεμονιάς να είναι καθαρό από βλάστηση, ώστε να μπορεί να εισέρχεται άνετα ο αέρας και το φως του ήλιου. Άλλα προληπτικά μέτρα είναι μετά το κλάδεμα να ραντίσουμε με ένα από τα πολλά σκευάσματα χαλκού που κυκλοφορούν στο εμπόριο και να αλείψουμε τις μεγάλες τομές με ειδική πάστα επούλωσης πληγών (τα βρίσκουμε σε καταστήματα γεωργικών εφοδίων).

Λίπανση
Κάθε χειμώνα ρίχνουμε λίπασμα τύπου 5-5-10 (άζωτο-φώσφορος-κάλιο) ή με παραπλήσιες αναλογίες θρεπτικών στοιχείων (*) που να περιέχει και μαγνήσιο. Εναλλακτικά, μπορούμε να ρίξουμε την ίδια περίοδο  καλά κομποστοποιημένη κοπριά(*). Θα πρέπει να αποφεύγουμε την καθυστερημένη λίπανση, δηλ. μετά τον Μάρτιο, γιατί έτσι δίνουμε ώθηση στη λεμονιά να βγάλει πολλούς ανεπιθύμητους-λαίμαργους βλαστούς και ευνοείται και η προσβολή από το έντομο φυλλοκνήστης, το οποίο τρώει μόνο τα νεαρά φύλλα και όχι τα παλιά. Όλα τα υλικά λίπανσης τα βρίσκουμε σε καταστήματα γεωργικών εφοδίων.

Πότισμα
Ποτίζουμε αναλόγως των βροχοπτώσεων, από Μάιο ως τέλη Σεπτεμβρίου, κάθε 7-10 μέρες με άφθονο νερό. Ιδιαίτερα χρήσιμο για τις λεμονιές είναι το πότισμα πριν την άνθηση (όταν τα μπουμπούκια είναι έτοιμα να ‘’σκάσουν’’) και μόλις έχουν δέσει τα λουλούδια και έχει σχηματιστεί ο πολύ μικρός καρπός. Προσέχουμε πάρα πολύ με το πότισμα να μη βρέχουμε καθόλου τον κορμό της λεμονιάς χαμηλά (κίνδυνος για προσβολή από μύκητες εδάφους)

Προστασία από τους ανέμους, το κρύο και τους παγετούς
Τα προληπτικά μέτρα για να σώσουμε τη λεμονιά μας από ανέμους και χαμηλές θερμοκρασίες είναι η φύτευση σε απάνεμη και νοτιο-ανατολική έκθεση. Αν αυτό δεν είναι δυνατό, τότε στη βορινή πλευρά του δέντρου δημιουργούμε φυσικό φυτοφράχτη ή βάζουμε καλαμιές. Όταν περιμένουμε η θερμοκρασία να πέσει κάτω από τους 1-2οC κάνουμε τα εξής: ραντίζουμε με εκχύλισμα φυκιών (*) (δυναμώνει τη φυσική άμυνα του φυτού) και σκεπάζουμε/καλύπτουμε όλο το δέντρο με πανί φλις παγοπροστασίας ή με το πλαστικό που τυλίγουμε τα έπιπλα όταν κάνουμε μετακόμιση. Εννοείται πως θα χρειαστούμε μεγάλες ποσότητες για να καλύψουμε ένα μεγάλο δέντρο. Στην κορυφή της λεμονιάς ενώνουμε/δένουμε τις κομμάτια του πλαστικού με ταινία για να μη μπορεί να εισέλθει ο παγωμένος άνεμος ή το κρύο. Με τον ίδιο τρόπο ενώνουμε χαμηλά τα κομμάτια του πλαστικού, γύρω από τον κορμό. Αν υπάρχει η δυνατότητα να έχουμε μια αυστηρά ελεγχόμενη φωτιά κοντά στο δέντρο (π.χ. κάψιμο ξύλων), αυτό θα βοηθήσει στην αύξηση κατά 1-2οC. Μόλις περάσει ο παγετός βγάζουμε το πλαστικό και ψεκάζουμε με σκεύασμα χαλκού (*). Τέλος, αν δεν έχουμε καλύψει τη λεμονιά και χιονίσει, τινάζουμε την άλλη μέρα το χιόνι από το δέντρο για να μη σπάσουν τα κλαδιά από το βάρος του χιονιού, ψεκάζοντας με χαλκό όπως παραπάνω. Να θυμόμαστε πως οι ελαφριές ζημιές που προκαλεί ο παγετός φαίνονται στις 2-5 μέρες και οι πιο σοβαρές στις 20-30 μέρες (όλα τα υλικά τα βρίσκουμε στα καταστήματα γεωργικών εφοδίων)

Προβλήματα φυτοπροστασίας
Πιθανώς να αντιμετωπίσουμε προβλήματα με τα έντομα ψώρες/κοκκοειδή, φυλλοκνήστη, μύγα της Μεσογείου, ανθοτρήτη κ.λπ. ή με μύκητες και βακτήρια (ως γενική αρχή, αντιμετωπίζονται με προληπτικά και καλλιεργητικά μέτρα και με ψεκασμούς με χαλκούχα σκευάσματα) (*).

Μικρές, σημαντικές πληροφορίες
  1. σε παγετόπληκτες περιοχές φυτεύουμε ειδικές ποικιλίες λεμονιάς (τις αναζητάμε ως ‘’νάνες’’ στα φυτώρια, ως 2μ. ύψος,) σε μεγάλες γλάστρες και όταν η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους 2οCτις μεταφέρουμε στο σπίτι ή σε άλλο προφυλαγμένο χώρο. Η χρήση της θα είναι, βέβαια, κυρίως ως καλλωπιστικό δέντρο γιατί δεν θα μπορέσει να βγάλει πολλά λεμόνια αλλά θα πρέπει να τη βλέπει άμεσα ο ήλιος.
  2. τα ώριμα λεμόνια συντηρούνται εκτός ψυγείου για 10-15 μέρες και μέσα στο ψυγείο, κλεισμένα σε σακούλες για 2-4 εβδομάδες.

Τα λάιμ ή Lime
Στην αγορά βρίσκουμε επίσης και τα λάιμ ή Lime ή λιμεττία ή μοσχολέμονα (Citrus aurantifolia) τα οποία όμως είναι εισαγωγής μιας και δεν ευδοκιμούν στην χώρα μας (χρειάζονται τροπικές συνθήκες). Είναι είδος που προέρχεται από την Ν.Α. Ασία με καρπούς στρογγυλούς μικρότερους από το γνωστό μας λεμόνι και χρώματος από πράσινο έως και κίτρινο (κατά την ωρίμανση σε κάποιες ποικιλίες). Ο χυμός τους ανάλογα και με την ποικιλία είναι περισσότερο ή λιγότερο ξυνός. Η φλούδα τους είναι λεπτή και πολύ πλούσια σε αιθέρια έλαια. Καλλιεργούνται κυρίως σε Ν.Α. Ασία, Καραϊβική και Λατινική Αμερική. Υπάρχουν αρκετές ποικιλίες αλλά και αρκετά νέα είδη που έχουν προέλθει από την διασταύρωση του λάιμ με τα άλλα είδη εσπεριδοειδών. Χρησιμοποιείται στην ζαχαροπλαστική στην ποτοποιία και στην βιομηχανία καλλυντικών. Στο παρελθόν χρησιμοποιήθηκε πολύ από το Βρετανικό ναυτικό στα υπερπόντια ταξίδια, για την αντιμετώπιση του σκορβούτου (λόγω έλλειψης βιταμίνης C).

(*) Προσοχή!!
- Οι δοσολογίες των λιπασμάτων και των βελτιωτικών εδάφους εξαρτώνται από τον τύπο του λιπάσματος ή του εδαφοβελτιωτικού, το είδος και το στάδιο ανάπτυξης της καλλιέργειάς μας και τον τύπο εδάφους που έχουμε.
- Πιθανά προβλήματα φυτοπροστασίας αντιμετωπίζονται είτε με σκευάσματα εμπορίου (φυσικό πύρεθρο, σκευάσματα χαλκού, υγρό και σκόνη θείου κ.λπ.) είτε με παρασκευάσματα που μπορούμε να φτιάξουμε μόνοι μας (διάλυμα μαλακού σαπουνιού, αυτοσχέδιες παγίδες σύλληψης εντόμων, εκχυλίσματα από φυτά κ.λπ.).
- Διαβάζουμε προσεκτικά την ετικέτα των λιπασμάτων, βελτιωτικών εδάφους και κυρίως των φυτοπροστατευτικών προϊόντων, ακολουθώντας πιστά τις αναγραφόμενες οδηγίες χρήσης.
- Προτού αγοράσουμε ένα φυτοπροστατευτικό προϊόν ελέγχουμε πρώτα την ημερομηνία λήξης του.
- Φοράμε γάντια, καπέλο, προστατευτικά γυαλιά και ρούχα που να καλύπτουν τα χέρια και τα πόδια μας, προτού ψεκάσουμε με τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.
πηγή: realfarm.gr