Δενδρολίβανο - Καλλιέργεια


Tο δενδρολίβανο είναι ένας μικρός θάμνος, που ανήκει στην οικογένεια των χειλανθών (Lamiaceae) στο γένοςRosmarinus και στο είδος officinalis
δεντρολιβανο
Το ύψος του είναι 0,50- 1μέτρο. Αναπτύσσει μεγάλο αριθμό βλαστών, έχει πυκνό φύλλωμα και είναι ορθόκλαδο. 

Βοτανικά στοιχεία
Τα φύλλα του είναι δερματώδη, γραμμοειδή, χωρίς μίσχο, με χρώμα σταχτοπράσινο. Τα άνθη του είναι ασπρογάλαζα χωρίς ποδίσκο ενώ φύονται στις μασχάλες των φύλλων πολλά μαζί.

Το κλίμα και το έδαφος

Το δενδρολίβανο ευδοκιμεί σε θερμά όσο και σε ψυχρά κλίματα. Όσον αφορά το υψόμετρο καλό είναι να καλλιεργείται μέχρι τα 600 μέτρα. Μπορεί να καλλιεργηθεί σχεδόν σε όλα τα είδη εδαφών εκτός από τα πολύ βαριά αργιλώδη και τα οποία δεν έχουν καλή στράγγιση. Όσον αφορά το ρΗ, μπορεί να καλλιεργηθεί σε εδάφη από 5,5- 7,5. Επίσης μπορεί να καλλιεργηθεί σαν ποτιστική αλλά και σαν ξηρική καλλιέργεια.
Η καλλιέργεια του δενδρολίβανου
Προετοιμασία του χωραφιού
Στην αρχή πριν από τη φύτευση γίνεται ένα όργωμα στην συνέχεια προστίθεται μία ποσότητα οργανικής ουσίας (κοπριάς) και μετά γίνεται ένα φρεζάρισμα του χωραφιού. Ακολουθεί η φύτευση του αγρού.
Ο πολλαπλασιασμός του δενδρολίβανου
Το δενδρολίβανο πολλαπλασιάζεται κυρίως με μοσχεύματα, μήκους 10cmπερίπου που προέρχονται από τις κορυφές. Τα μοσχεύματα για να αποκτήσουν ρίζες, τοποθετούνται σε φυτώριο σε ένα μίγμα κοπριάς και άμμου (1:1). Πριν από την τοποθέτηση τους στο υπόστρωμα αυτό, απομακρύνονται όλα τα φύλλα εκτός από εκείνα της κορυφής. Η εγκατάσταση των μοσχευμάτων στο φυτώριο μπορεί να γίνει όλο το χρόνο και ο χρόνος ριζοβολίας τους, ανάλογα με την εποχή, κυμαίνεται από 2-4 μήνες. Καλύτερη εποχή εγκατάστασης των μοσχευμάτων στο φυτώριο είναι η άνοιξη. Τα έρριζα μοσχεύματα φυτεύονται στο χωράφι τον Οκτώβριο –Νοέμβριο ή αργότερα τον Φεβρουάριο- Μάρτιο.
Επίσης μπορεί να φυτευτούν και μοσχεύματα ώριμου ξύλου κατευθείαν στο χωράφι, την άνοιξη.
Επίσης πέρα από τα μοσχεύματα χρησιμοποιούνται και παραφυάδες που φυτεύονται την ίδια εποχή.
Σε ξηρικά χωράφια τα έρριζα φυτά φυτεύονται σε γραμμές που απέχουν 1 μέτρο ενώ επάνω σε κάθε γραμμή η απόσταση φυτού από φυτό είναι 0,60- 0,80 μέτρα, ενώ στα ποτιστικά οι αποστάσεις είναι 1 μέτρο.
Η φύτευση γίνεται με τα χέρια ή με μηχανές (καπνοφυτευτικές).

Η λίπανση

Βιολογική καλλιέργεια
Οι ποσότητες του αζώτου που απαιτούνται για την παραγωγή 450 κιλών ξηρής δρόγης το στρέμμα είναι 7,1 κιλά αζώτου, 2,2 κιλά φωσφόρου και 10,8 κιλά καλίου και 1,6 κιλά μαγνησίου. Η λίπανση που πρέπει να γίνει θα πρέπει να αποδίδει στο έδαφος κατά μέσο όρο 6 κιλά αζώτου, 3 κιλά φωσφόρου, 11 κιλά καλίου και 1,5 κιλά μαγνησίου.
Τα λιπάσματα που θα δίδονται στην βιολογική καλλιέργεια του δενδρολίβανου θα είναι σύμφωνες με τον κανονισμό της βιολογικής καλλιέργειας που καθορίζει τα είδη των βιολογικών λιπασμάτων. Σύμφωνα με την κατάσταση των βιολογικών λιπασμάτων, οι ανάγκες του βιολογικού δενδρολίβανου καλύπτονται με τις εξής ποσότητες:
Με την προσθήκη κατά το φθινόπωρο 800 κιλών το στρέμμα καλής χωνεμένης κόπρου αιγοπροβάτων, 3 κιλά φωσφορικού σε μορφή φυσικών φωσφορικών και 15 κιλά θειικού καλίου το στρέμμα, σύμφωνα με τις αναλύσεις των εδαφών καλύπτονται οι ανάγκες σε άζωτο, φωσφόρο και κάλιο και μαγνήσιο του δενδρολίβανου.
ΣΤΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ
Στις ξηρικές καλλιέργειες προστίθεται στο έδαφος ένα λίπασμα 25-30 κιλά/ στρέμμα του τύπου (20-10-10) την άνοιξη. Στις ποτιστικές καλλιέργειες πέραν αυτής της ποσότητας, προστίθενται ακόμη 15-20 κιλά νιτρικής αμμωνία (34,5-0-0) σε 3-4 δόσεις από τα μέσα Μαΐου- τέλη Ιουνίου.
Καταπολέμηση ζιζανίων
Τον πρώτο και τον δεύτερο χρόνο πρέπει να γίνεται καταπολέμηση των ζιζανίων. Ο καλύτερος τρόπος καταπολέμησης των ζιζανίων είναι το σκάλισμα, επειδή βοηθά στην ανάπτυξη των φυτών. Από το τρίτο έτος και μετά τα φυτά του δενδρολίβανου καλύπτουν πλήρως το χωράφι με αποτέλεσμα να μη αναπτύσσονται πολλά ζιζάνια τα οποία τα βγάζουμε με το χέρι.
Η άρδευση
Αν και καλλιεργείται και σαν ξηρική καλλιέργεια, αν καλλιεργηθεί σαν ποτιστική, δίνει μεγαλύτερη παραγωγή. Καλύτερη μέθοδος αρδεύσεως είναι με σταγόνες.
Η συγκομιδή
Το δενδρολίβανο μπορεί να συγκομισθεί όταν είναι σε πλήρη άνθηση, δηλαδή από τα μέσα Μαΐου μέχρι και το Σεπτέμβριο. Μπορεί να γίνει σε 2-3 χέρια μέσα στο καλοκαίρι. Τον πρώτο χρόνο η παραγωγή είναι μικρή και γι αυτό δεν γίνεται συλλογή. Το δεύτερο χρόνο παράγεται σχεδόν η μισή από την πλήρη απόδοση ενώ από το τρίτο έτος, φθάνει σε πλήρη παραγωγή. Η μέση απόδοση σε χλωρό βάρος είναι 1500 –2000 κιλά. Η σχέση ξηρού προς χλωρό είναι 35% ενώ οι βλαστοί αποτελούν το 47,5% και τα φύλλα το 52,5% της φυτικής μάζας. Γενικά η παραγωγή σε ξηρά φύλλα, ανέρχεται σε 260-350 κιλά το στρέμμα.
Η συλλογή γίνεται με χορτοκοπτικές μηχανές. Η οικονομική ζωή μίας φυτείας δενδρολίβανου διαρκεί 12-18 χρόνια.

Η αποξήρανση-η παραγωγή αιθέριων ελαίων

Στη συνέχεια οι χλωροί βλαστοί μεταφέρονται σε υπόστεγα για να αποξηρανθούν και να διατηρηθεί το πράσινο χρώμα τους ή σε ειδικά ξηραντήρια. Τα ξηρά φύλλα απομακρύνονται από τους βλαστούς, με τα χέρια. Το ξηρό προϊόν πρέπει να αποθηκεύεται σε ξηρές και δροσερές αποθήκες. Το αιθέριο έλαιο παράγεται όπως στα άλλα αρωματικά φυτά.

Χρήσεις

Σαν ρόφημα χρησιμοποιείται σαν αντιυποτασικό, αντιδιαβητικό, καταπραΰνει το άσθμα, κλπ. Επίσης τα ξηρά φύλλα του χρησιμοποιούνται σαν αντισηπτικό σε πληγές. Στην μαγειρική μπαίνει σε σαλάτες, σάλτσες, κλπ Το αιθέριο έλαιο χρησιμοποιείται στην παρασκευή σαπουνιών και αρωμάτων.

Εξασφαλίστε το πότισμα των φυτών στις διακοπές


Το Καλοκαίρι είναι η εποχή των διακοπών για τους περισσότερους, αλλά όχι και τον κήπο! Για να μην έχετε δυσάρεστες εκπλήξεις όταν επιστρέψετε από τις διακοπές σας, εξασφαλίστε το καλό πότισμα των φυτών όσο θα λείψετε. Αν έχετε αυτόματο πότισμα, πριν φύγετε για διακοπές ελέγξτε ότι λειτουργεί σωστά και δεν έχει ζημιές που να προκαλέσουν άσκοπη σπατάλη νερού.
Αν έχετε προγραμματιστή μπαταρίας, καλό θα ήταν να αλλάζατε τις μπαταρίες αν δεν το κάνατε την άνοιξη, για να μην σταματήσει να λειτουργεί όσο λείπετε. Διαφορετικά θα επικαλεστείτε τη βοήθεια κάποιου φίλου!

καλλιέργεια μαντζουράνας

Μαντζουράνα
Η καλλιέργεια μαντζουράνας είναι ένας υπέροχος τρόπος να προσθέσετε άρωμα και γεύση στον κήπο και στην κουζίνα σας! Η μαντζουράνα ελκύει πεταλούδες και άλλα ευεργετικά έντομα στον κήπο, κάτι που την κάνει ιδανικό σύντροφο για τα υπόλοιπα φυτά. Η γλυκιά μαντζουράνα είναι πολύ κοντινός συγγενής της ρίγανης και πολύ δημοφιλής στη μαγειρική. Επίσης το τσάι μαντζουράνας έχει θαυμάσιο άρωμα και είναι ευεργετικό για τον ανθρώπινο οργανισμό.
Διαλέξτε ένα ηλιόλουστο σημείο για να φυτέψετε την μαντζουράνα. Θα γίνει ένας θάμνος περίπου 60 εκατοστών, αν βρει τον απαραίτητο ελεύθερο χώρο. Είναι  μονοετές φυτό και οι χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να το
καταστρέψουν. Το κλίμα της Μεσογείου είναι ιδανικό για το συγκεκριμένο βότανο και η φύτευση του στην αρχή της άνοιξης, θα φέρει ένα όμορφο αρωματικό φυτό για όλο το καλοκαίρι.
Η ανάπτυξη της μαντζουράνας είναι λίγο αργή, γιαυτό προτιμήστε να φυτέψετε μικρά φυτά, παρά σπόρους. Μην το παρακάνετε με το πότισμα, μιας και η γλυκιά μαντζουράνα προτιμά το ξηρό κλίμα. Είναι ανθεκτικό φυτό και δε χρειάζεται να χρησιμοποιήσετε κανένα λίπασμα ή χημικό φάρμακο.


Η συγκομιδή της πρώτης σας σοδειάς θα γίνει μετά από 5-6 εβδομάδες. Κόψτε τα κλαράκια που έχουν βγάλει μπουμπούκια και έχουν βγάλει φρέσκα φυλλαράκια. Φροντίστε να κάνετε τη συγκομιδή πριν τα μπουμπούκια ανοίξουν. Κόψτε αρκετό αλλά όχι περισσότερα από το 1/3 του φυτού τη φορά. Το φυτό σας θα είναι έτοιμο για νέα συγκομιδή σε λίγες εβδομάδες.
Μαντζουράνα

Η μαντζουράνα χρησιμοποιείται φρέσκια αλλά και αποξηραμένη. Για να αποξηράνετε για το χειμώνα, δέστε τα κλαδάκια ανάποδα, με τα μπουμπούκια κάτω, και τοποθετήστε τα σε ένα ξηρό και σκοτεινό μέρος. Το φυτό ξεραίνεται γρήγορα και διατηρεί όλα του τα αρώματα. Αμέσως μετά θα πρέπει να τρίψετε τα μπουμπούκια και τα φυλλαράκια και να τα αποθηκεύσετε σε  ένα γυάλινο βάζο.

Βλήτα, καλλιέργεια

βλητο
Το βλίτο ή αλλιώς βλίτρον ή βλιταράκι όπως επίσης συναντιέται ακόμα και ως γλίντρος αποτελεί μια μικρό και θαμνώδες μονοετές φυτό το οποίο δεν ξεπερνάει σε ύψος τα 80 εκατοστά, αλλά όμως η θέση του στις βραστές καλοκαιρινές σαλάτες μας είναι ιδιαίτερη και ξεχωρίζει. Το βλίτο φυτρώνει μόνο του ή και σπέρνεται ανάμεσα στα άλλα κηπευτικά των καλοκαιρινών περιβολιών.

Η κύρια αιτία της καλλιέργειάς του είναι το φύλλωμά αλλά και οι σπόροι του. Το αυτοφυές κόκκινο βλίτο που λέγεται αλλιώς και αγριόβλιτο και διαθέτει πλατιά φύλλα είναι αρκετά εντυπωσιακό. Το κόκκινο βλίτο συνήθως δεν τρώγεται αλλά αφήνεται σε γλάστρες και σε άκρες από τα περιβόλια για διακοσμητικούς καθαρά λόγους. Η έντονη και ίσως και γλυφή και συνάμα και δροσερή γεύση του βλίτου μας αναγκάζει να το βράζουμε σε συνδυασμό με διάφορα άλλα λαχανικά.



vlita

Καλό είναι να αποφεύγουμε να καταναλώνουμε μεγάλες ποσότητες και ειδικά το ζουμί γιατί περιέχει ουσίες, μη ακριβώς προσδιορισθέντες ακόμη, που μπορεί να προκαλέσουν παροδική μείωση στη αντίληψη μας, εξ ου και ο χαρακτηρισμός « βλήτο» για κάποιους ανθρώπους. Ο χαρακτηρισμός «δεν τρώω κουτόχορτο», στο βλήτο αναφέρεται. Επίσης είναι τοξικό για πολλά ζώα όπως πρόβατα, γουρούνια κ.α.

Διαβάστε επίσης: Εχθροί και ασθένειες των λαχανικών

Προσοχή!
Στην ίδια οικογένεια των σολανιδών (Solanaceae) ανήκουν τα δυο χόρτα που βλέπετε στις παρακάτω φωτογραφίες, ο τάτουλας και η αγριοντοματιά, τα οποία θέλουν πολλή προσοχή μια και είναι δηλητηριώδη και θα τα βρείτε στις ίδιες ακριβώς περιοχές που αναπτύσσεται και το βλήτο.
 
 
 
 
 
 
 
 Αγριοντοματιά μικρή



 
 
  
 
 
 
 
 
Ο περίφημος τάτουλας













και εδώ στην φωτογραφία, αριστερά το βλήτο και δεξιά ο τάτουλας.

Πηγή: www.crete.gr  , laspistasteria.wordpress.com
http://www.fytokomia.gr 

Η σεκόια Hyperion είναι το ψηλότερο δέντρο που μετρήθηκε


Hyperion
Hyperion φωτ.: futurism.com/
Το Hyperion είναι το όνομα ενός δέντρου σεκόια (Sequoia sempervirens) στην Καλιφόρνια που μετρήθηκε στα 115,92 μ (380,3 πόδια), και το κατατάσσει ως το ψηλότερο γνωστό δέντρο.
Είναι ψηλότερο από το Άγαλμα της Ελευθερίας.
Hyperion:
φωτ.: futurism.com

Το Hyperion ανακαλύφθηκε στις 25 Αυγούστου 2006 από τους Chris Atkins και Michael Taylor. Παρόλο που οι αρχικές μετρήσεις έγιναν με επαγγελματικό εξοπλισμό μέτρησης λέιζερ βασισμένο στην ακτινομετρία, μια πιο πρόσφατη μέτρηση έγινε με έναν από τους πιο ακριβείς τρόπους που γνωρίζουμε τη φυσική μέτρηση του ύψους.
Αφού οι Taylor και Atkins ανακοίνωσαν την ανακάλυψή τους, μια ομάδα επιστημόνων, με επικεφαλής τον οικολόγο του Humboldt State University, Steve Sillett, ανέβηκε στην κορυφή.
Το δέντρο βρέθηκε σε απομακρυσμένη περιοχή Redwood National και State Parks στη Βόρεια Καλιφόρνια. Υπολογίζεται ότι περιέχει 530 m 3 (18.600 cu ft) ξύλου. Το Πάρκο στεγάζει επίσης το δεύτερο ψηλότερο δέντρο Helios και τον τρίτο ψηλότερο Ίκαρο . Ο Sillett εκτιμά ότι το Hyperion είναι ηλικίας 600 ετών ενώ άλλοι αναφέρουν ότι είναι περίπου 700-800 ετών. Πολλά δέντρα του είδους φτάνουν σε ηλικία άνω των 2.000 ετών.
Η ακριβής τοποθεσία του Hyperion διατηρείται μυστική για να προστατεύσει το δέντρο από ζημιές.
Τον Φεβρουάριο του 2012, το Hyperion εμφανίστηκε στο ντοκιμαντέρ BBC Radio 4 James και στο Giant Redwoodsαπό τον James Aldred.

Πηγή: www.fyshka.eu

Σεκόγια

σεκόια
Η σεκόια (επιστημονική ονομασία σεκόγια η αειθαλής, Sequoia sempervirens) είναι μεγάλο κωνοφόρο δέντρο. Είναι το μόνο υπάρχον είδος του γένους Σεκόια, στην οικογένεια Κυπαρισσοειδή. Είναι αειθαλής, μονόοικη και μακρόβια, αφού ζει 1.200 με 1.800 χρόνια ή και περισσότερο. Είναι το ψηλότερο δέντρο στη Γη, αφού μια σεκόγια (ο Υπερίων) έχει μετρηθεί ότι έχει ύψος 115,61 μέτρα, ενώ μια άλλη είχε διάμετρο στο ύψος του στήθους 7,9 μέτρα. Υπάρχουν αναφορές για ευκάλυπτους και ψευδοτσούγκες που έφταναν σε ύψος τα 120 m αλλά κόπηκαν, αλλά το ίδιο μπορεί να υποτεθεί και γι'αυτό το είδος, όποτε δεν υπάρχει σιγουριά. Πριν την υλοτόμηση, δάση σεκόγιας κάλυπταν περίπου 8.500 km² στην παράκτια Καλιφόρνια και το νοτιοδυτικό Όρεγκον.

Οι σεκόιες έχουν κωνική κόμη, με τα κλαδιά να είναι οριζόντια ή να γέρνουν ελαφρώς προς τα κάτω. Ο φλοιόςείναι πολύ παχύς, έως 30 εκ. και αρκετά μαλακός, ινώδης και έχει λαμπερό κόκκινο-καφέ χρώμα όταν εκτεθεί (εξ ου και το όνομα Redwood= κόκκινο ξύλο στα αγγλικά), και με την έκθεση στις καιρικές συνθήκες γίνεται πιο σκούρο. Το ριζικό σύστημα αποτελείται από επιφανειακές, απλωμένες πλάγιες ρίζες.
Τα φύλλα έχουν μεταβλητά χαρακτηριστικά. Επίπεδα φύλλα μήκους 15-25 χιλιοστών βρίσκονται σε νεαρά δέντρα και βλαστούς στη σκιά, στο κάτω μέρος της κόμης των αιωνόβιων δέντρων, ενώ λεπιδόμορφα φύλλα μήκους 5-10 χιλιοστών απαντώνται σε μεγάλους βλαστούς με καλό φωτισμό στο πάνω μέρος της κόμης των ηλικιωμένων δέντρων. Υπάρχει ένα πλήρες φάσμα ενδιάμεσων μορφών από τη μία μέχρι την άλλη ακραία μορφή. Η πάνω επιφάνεια είναι σκούρα πράσινη και έχει δύο μπλε-λευκές στοματικές ζώνες κάτω. Η διάταξη των φύλλων είναι σπειροειδής, αλλά τα μεγαλύτερα φύλλα στη σκιά είναι περιστραμμένα στη βάση για να βρεθούν σε ένα οριζόντιο επίπεδο για τη μέγιστη σύλληψη φωτός.
Το είδος είναι μονόοικο, με τη γύρη και τους κώνους στο ίδιο φυτό. Οι κώνοι είναι ωοειδείς, μήκους 15-32 χιλιοστών, με 15-25 σπειροειδώς διατεταγμένες φολίδες. Η επικονίαση είναι στα τέλη του χειμώνα και η ωρίμανση περίπου 8-9 μήνες μετά. Κάθε φολίδα κώνου φέρει 3-7 σπόρους και κάθε σπόρος έχει μήκος 3-4 χιλιοστά και 0,5 χιλιοστά πλάτος, με δύο φτερά ενός χιλιοστού. Οι σπόροι απελευθερώνονται όταν οι φολίδες στεγνώσουν και ανοίξουν κατά την ωρίμανση. Οι κώνοι γύρης είναι ωοειδείς, μήκους 4-6 χιλιοστών.
Το γενετικό υλικό της σεκόγιας είναι ασυνήθιστο μεταξύ των κωνοφόρων, επειδή είναι εξαπλοειδές και ενδεχομένως αλλοπολυπλοειδές (AAAABB). Η καρυοτυπική ανάλυση των χρωμοσωμάτων έχει δείξει ότι τα περισσότερα από τα συνολικά 66 χρωμοσώματα του κάθε κυττάρου είναι μετακεντρικά. Το μιτοχονδριακό γονιδίωμα είναι πατρικής προέλευσης (σε αντίθεση με τα άλλα κωνοφόρα).
Οι σεκόιες καταλαμβάνουν μια στενή λωρίδα γης περίπου 750 χιλιόμετρα σε μήκος και 8 έως 75 χιλιόμετρα σε πλάτος κατά μήκος της ακτής του Ειρηνικού της Βόρειας Αμερικής, από το νοτιότερο άλσος στην κομητεία Μοντερέι, Καλιφόρνια μέχρι το νοτιοανατολικό άκρο του Όρεγκον. Φύονται σε υψόμετρο από 30 έως 750 μέτρα, περιστασιακά από το επίπεδο της θάλασσας έως και τα 920 μ. (Farjon 2005). Συνήθως αναπτύσσονται στα βουνά όπου υπάρχουν περισσότερες βροχοπτώσεις από την προερχόμενη από τον ωκεανό υγρασία. Τα ψηλότερα και γηραιότερα δέντρα βρίσκονται σε βαθιές κοιλάδες και ρεματιές, όπου όλο το χρόνο το ρέμα μπορεί να ρέει και η ομίχλη είναι τακτική. Τα δέντρα πάνω από το επίπεδο ομίχλης, πάνω από περίπου τα 700 μέτρα, είναι νεαρότερα και μικρότερα, λόγω των ξηρότερων και ψυχρότερων συνθηκών. Επιπλέον, δέντρα όπως ο νοθολιθόκαρπος, το πεύκο και το έλατο του Ντάγκλαςείναι αφθονότερα σε αυτά τα υψόμετρα. Λίγες σεκόγιες αναπτύσσονται κοντά στον ωκεανό, λόγω της έντονης αλατονέφωσης, της άμμου και του ανέμου. Συμπύκνωση από τις παράκτιες ομίχλες ικανοποιεί ένα σημαντικό μέρος των αναγκών για νερό των δέντρων.
πηγή: el.wikipedia.org

Πρωτέα: χαρακτηριστικά - καλλιέργεια

protea


Η πρωτέα είναι ένα είδος της οικογένειας τωνProteaceae. Το γένος Protea περιλαμβάνει περίπου εκατό είδη που κατάγονται από την Νότιο Αφρική. Το όνομα του το φυτό το πήρε από τον μεγάλο βοτανολόγο Κάρολο Λιναίο επειδή από τα άνθη του αλλάζουν και παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία σχημάτων και χρωμάτων, όπως ο μυθικός Πρωτέας που μπορούσε να αλλάζει σχήματα. Υπάρχουνπερισσότερες από 1400 ποικιλίες πρωτέα και ανήκουν σε τρία γένη , Protea,Leucospermum, Leucadendron της οικογένειαςProteaceae. .

Η πρωτέα είναι το εθνικό σύμβολο του κράτους της Νοτίου Αφρικής.

Τα διάφορα είδη αυτού του φυτού βρίσκονται κυρίως στην Νότιο Αφρική όπου απαντώνται σαν αυτοφυή σε μία μεγάλη ποικιλία εδαφών που τα περισσότερα είναι πολύ φτωχά. Επίσης ευρίσκεται σαν αυτοφυές και σε μεγάλα υψόμετρα διαφόρων περιοχών της Κένυας, της Τανζανίας, της Αιθιοπίας, κ.α.

Η πρωτέα μπορεί να αναπτυχθεί σε περιοχές πουη θερμοκρασία δεν ξεπερνά τους 38- 40ο C, ενώ μπορεί να ανεχθεί θερμοκρασίες και κάτω από το μηδέν, αλλά για μικρά χρονικά διαστήματα.

Οι περιοχές που αυτοφύεται είναι περιοχές στις οποίες οι βροχοπτώσεις κυμαίνονται σε μεγάλο εύρος τιμών. Μπορεί να καλλιεργηθεί σε περιοχές με πολύ χαμηλές βροχοπτώσεις έως πολύ υψηλές (180- 2500mm).

protea

Το είδος «Πρωτέα η Βασιλική» (Proteacynaroides) είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα φυτού που μπορεί να αναπτυχθεί σε περιοχές με μεγάλη ποικιλία βροχοπτώσεων που κυμαίνονται από 300-1500 mm βροχής. Μερικά είδη πρωτέα είναι πολύ προσαρμοσμένα στις πυρκαγιές και επιζούν μετά από πυρκαγιές.

Είναι φυτά που προστατεύουν το έδαφος από την διάβρωση. Η επικονίαση των φυτών γίνεται με διάφορα έντομα ή με ζώα. Το άνθος του αποτελείται από μία κεφαλή που περιέχει ένα μεγάλο αριθμό πλήρων ανθέων και τα οποία περιβάλλονται από έγχρωμα βράκτια.

Μετά την γονιμοποίηση των ανθέων, παράγονται οι καρποί (σπόροι) της πρωτέα οι οποίοι μπορεί να παραμείνουν επάνω στο αποξηραμένο άνθος περισσότερο από 1-2 έτη.

Τα εδάφη στα οποία αναπτύσσονται τα φυτά της πρωτέα, πρέπει να στραγγίζουν καλά ενώ μπορεί να αναπτυχθεί σε εδάφη με μικρή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία, σε σημείο τέτοιο, ώστε να αυτοφύεται ακόμη και επάνω σε αμμώδη εδάφη.

Τα εδάφη που αναπτύσσεται καλά είναι εδάφη μεχαμηλό ρΗ, δηλαδή είναι όξινα.

Η πρωτέα σήμερα καλλιεργείται σε διάφορες χώρες για τα πολύ όμορφα άνθη του, τα οποία έχουν πολύ μεγάλη ζήτηση και δίνουν καλό εισόδημα στους καλλιεργητές τους. Οι κυριότερες χώρες παραγωγής του πρωτέα, είναι η Νότιος Αφρική, η Αυστραλία, οι ΗΠΑ, η Ζιμπάμπουε, η Νέα Ζηλανδία και το Ισραήλ. Στην Ευρώπη η καλλιέργεια αυτή τα τελευταία χρόνια άρχισε να αναπτύσσεται κυρίως σε περιοχές της μεσογειακής λεκάνης.

Βοτανικά χαρακτηριστικά

Η πρωτέα είναι ένας πολυετής θάμνος που μπορεί να φθάσει σε ύψος το 1,5 -2μέτρα. Τα φύλλα του είναι πρασινοκόκκινα και είναι φυτό αειθαλές. Ανθίζει την άνοιξη ή το καλοκαίριακόμη σε ορισμένες περιπτώσεις και έως το φθινόπωρο. Τα άνθη του είναι κεφαλωτά και περιβάλλονται από βράκτια που έχουν διάφορα χρώματα (κόκκινο, ροζ, κρεμ, κ.α). Η διάμετρος των ανθοκεφαλών του είναι 5-20 εκατοστά. Η πρωτέα καλλιεργείται για τα φρέσκα δρεπτά άνθη της ή για τα αποξηραμένα άνθη της. Μπορεί να καλλιεργηθεί σε αγρούς ή σε γλάστρες ή σε παρτέρια στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό των σπιτιών. Οι καρποί του που δημιουργούνται μετά την επικονίαση είναι λοβοί που περιέχουν σπόρους.

protea

Εδαφοκλιματικά χαρακτηριστικά

Καλλιεργείται σε πτωχά σε άζωτο και σε φωσφόρο εδάφη που έχουν καλή στράγγιση, είναι όξινης αντιδράσεως με ρΗ 5,5-6,5 και γι αυτό απαιτείται βελτίωση του ρΗ του εδάφους σε περίπτωση που είναι μεγαλύτερο του 6,5. Η βελτίωση του εδάφους γίνεται συνήθως με τύρφη ή με θείο.

Το φυτό αυτό μπορεί να ανεχθεί θερμοκρασίεςαπό -6ο C μέχρι 40ο C. Είναι φυτό που θέλει πλήρη έκθεση στον ήλιο. Όσο λιγότερο σκιάζεται τόσο περισσότερα άνθη παράγει. Το καλοκαίρι πρέπει να γίνεται ανάλογα με το έδαφος και της θερμοκρασίες που επικρατούν άρδευση των φυτών ενώ τον χειμώνα δεν απαιτείται.

Μετά την άνθηση, το φυτό πρέπει να κλαδεύεται.

Οι σπόροι του μπορεί να διατηρηθούν σε ξηρό περιβάλλον και θερμοκρασία 3-4ο C, για μία περίοδο 3 ετών χωρίς να χάσουν την βλαστικότητα τους.

Το φυτό αυτό μπορεί να καλλιεργηθεί στην Νότιο Ελλάδα στην ύπαιθρο αλλά και σε θερμοκήπια ή σαν υδροπονική καλλιέργεια εκτός εδάφους.


Βερονίκη - Veronica speciosa
Η Γαρυφαλλιά
Γαρδένια καλλιέργεια φροντίδα

Η καλλιέργεια της πρωτέα

Ο πολλαπλασιασμός της πρωτέα γίνεται μεσπορά των σπόρων της σε σπορείο και στην συνέχεια μεταφύτευση των φυταρίων. Η σπορά των σπόρων γίνεται σε καλυπτόμενο σπορείο με διαφανές υλικό ώστε η θερμοκρασία του να διατηρείται την ημέρα στους 22-24ο C και την νύχτα 8-10ο C. Η σπορά μπορεί να γίνει το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο. Η καλύτερη εποχή είναι το φθινόπωρο μεταξύ Σεπτεμβρίου- Νοεμβρίου. Γίνεται σε ένα μίγμα που αποτελείται από 50% τύρφη και 50% άμμο και το οποίο πρέπει να έχει καλή στράγγιση. Δεν είναι απαραίτητο το φως για το φύτρωμα των σπόρων. Τα φυτά αρχίζουν να εμφανίζονται αργά, μετά από 6-10 εβδομάδες ενώ το ποσοστό φυτρώματος των σπόρων συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 70-75%.

protea

Για να φυτρώσουν οι σπόροι της πρωτέα σε ικανοποιητικό βαθμό, πρέπει να υπάρχει στάχτη ξύλων ή καρβουνόσκονη μέσα στο υπόστρωμα φυτρώματος. Στην Νότια Αφρική οι φυτωριούχοι χρησιμοποιούν ένα προιόν που περιέχει τις απαραίτητες ουσίες για το φύτρωμα των σπόρων που το λένε «smoke primer». Το υλικό αυτό χρησιμοποιείται για να αρθεί ο λήθαργος των σπόρων της πρωτέα. Στην φύση έχει παρατηρηθεί ότι μετά από πυρκαγιές φυτρώνει μέσα στις στάχτες η πρωτέα. Θεωρείται ότι υλικά που προέρχονται από την καύση των ξύλων περιέχουν ουσίες που βοηθούν στην άρση του ληθάργου των σπόρων του πρωτέα.

Η μεταφύτευση των φυτών γίνεται όταν αποκτήσουν ένα ύψος 15-25 εκατοστά. Η φύτευση γίνεται σε γραμμές που απέχουν 0,6 μέτρα και φυτό από φυτό επάνω σε κάθε γραμμή 0,5 μέτρα. Υπολογίζονται περίπου 3 φυτά το τετραγωνικό μέτρο με 60 στελέχη το τετραγωνικό μέτρο, δηλαδή 3000 φυτά το στρέμμα και 60.000 στελέχη.

Επίσης πολλαπλασιάζεται με μοσχεύματα στα τέλη του καλοκαιριού με καλά αποτελέσματα.

Με το φύτεμα έρριζων μοσχευμάτων, μειώνεται ο χρόνος δημιουργίας των φυτών, ενώ η παραγωγή τους είναι πιο ομογενοποιημένη. Σε πολλές χώρες γίνονται εργασίες με στόχο τον πολλαπλασιασμό του φυτού με την μέθοδο του εμβολιασμού ή με την μέθοδο του μικροπολλαπλασιασμού.

Από την στιγμή που αρχίζουν να ανοίγουν τα μπουμπούκια της πρωτέα μέχρι την πλήρη άνθηση απαιτούνται περίπου 35 ημέρες. Από την στιγμή που το άνθος αρχίζει να παίρνει καστανό χρώμα, πρέπει να κλαδεύεται σε μία απόσταση 5-10 εκατοστών κάτω από το άνθος. Μετά το κλάδεμα του άνθους, το φυτό αναπτύσσει διακλαδώσεις επάνω στις οποίες αναπτύσσονται νέα άνθη.

Η πρωτέα είναι φυτό που δεν απαιτεί λιπάνσεις και μάλιστα έχει αποδειχθεί ότι, η μεγάλη περιεκτικότητα στο έδαφος σε άζωτο και φωσφόρο μπορεί να είναι καταστροφική για την καλλιέργεια του .

Η πρωτέα έχει μία ευαισθησία στην έλλειψη μαγνησίου, η οποία προκαλεί στα φυτά χλώρωση. Βασική ασθένεια που προσβάλει την πρωτέα είναι ο βοτρύτης. Η διάρκεια ζωής των φυτών της πρωτέα είναι 6-8 χρόνια.

Οι πρώτες ανθικές κεφαλές εμφανίζονται μετά από 2-4 έτη ανάλογα με το καλλιεργούμενο είδος, και τις καλλιεργητικές φροντίδες. Η περίοδος ανθήσεως συνήθως σε μεσογειακά κλίματα είναι από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Ιούλιο.

Η απόδοση σε άνθοκεφαλες είναι 5-10 ανά φυτό που σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να φθάσει και τις 25. Η παραγωγικότητα των φυτών σε ανθοκεφαλές εξαρτάται από το μήκος των βλαστών. Υπολογίζεται μία παραγωγή 15000-30000 ανθοκεφαλών το στρέμμα.

Όσο πιο μεγάλου μήκους είναι οι βλαστοί τόσο περισσότερα άνθη παράγουν.

Τα κομμένα άνθη μπορούν να διατηρηθούν σε βάζα για μία περίοδο 20-25 ημερών περίπου. Υπάρχουν πάρα πολλές ποικιλίες που φθάνουν τις 1400. Η πιο γνωστή είναι η King protea. Οι πιο ενδιαφέρουσες ποικιλίες της οικογένειας τωνProteaceae, είναι:


King protea


Sylvia


Lancelot


Clark red


Grandicolor. Η ποικιλία αυτή όμως είναι αρκετά ευαίσθητη


Mini king. Δίνει μεγάλου μεγέθους άνθη


Cinaroides. Δεν παράγει μεγάλο αριθμό ανθέων αν και τα άνθη της είναι μεγάλα.

Επειδή το φυτό αυτό είναι ευαίσθητο στην περίσσεια του φωσφόρου και του αζώτου, δίνει καλύτερα αποτελέσματα όταν δεν καλλιεργείται επάνω σε φυσικό έδαφος αλλά σε αδρανές υλικό σε γλάστρες των 35 λίτρων, που δέχονται την κατάλληλη διάλυση με θρεπτικά στοιχεία.

Στην Κρήτη έχουν αρχίσει να καλλιεργούνται φυτά και από τα 3 γένη της οικογενείας τηςProteaceae. Το Leucospermum, Protea,Leucadendron με επιτυχία. Από τα διάφορα είδη αυτού του φυτού, τα φυτά του γένουςleucospermum έχουν μεγάλο ενδιαφέρον, επειδή έχουν τα εξής πλεονεκτήματα.


Δίνουν πολύ όμορφα άνθη με μία μεγάλη ποικιλία χρωμάτων


Τα κομμένα άνθη διατηρούνται επί πολλές ημέρες στα βάζα (25 ημέρες)


Το φυτό αυτού του είδους καλλιεργείται ευκολότερα από τα άλλα είδη


Έχει τη δυνατότητα να καλλιεργηθεί σε χαμηλότερες θερμοκρασίες

Η πρωτέα έχει μεγάλες δυνατότητες εμπορικής αξιοποίησης στη χώρα μας κυρίως στην Νότιο και νησιωτική Ελλάδα, λόγω της μεγάλης εμπορικής αξίας των ανθέων της, δεν απαιτεί μεγάλες καλλιεργητικές φροντίδες και της μεγάλης ζήτησης από την ευρωπαϊκή αγορά.

Οι χρήσεις του είναι πολλές. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν διακοσμητικός θάμνος, αλλά και για τα δρεπτά της άνθη νωπά ή αποξηραμένα, για το φύλλωμα της και για τα φυτά σε γλάστρες.

Θα πρέπει να συγκομίζονται οι ανθικές κεφαλές, όταν αρχίζουν να ανοίγουν ενώ άμεσα πρέπει να τοποθετούνται σε νερό. Μπορεί να μεταφερθούν σε ψυγεία με θερμοκρασίες γύρω στους 5ο C.


Πηγή: hwww.symagro.com