Χαρουπιά Ξυλοκερατιά Ceratonia siliqua

Κερωνία,  Κερατέα η έλλοβος, Κερατόνια, Κουντουριδιά, Κουτσουπιά, Τσερακιά, Τερατσιά,  Κουτσικιά.
Χαρουπιά Ξυλοκερατιά Ceratonia siliqua
Περιγραφή: Η χαρουπιά είναι αειθαλές δένδρο, συνήθως δίοικο, με πυκνή συνήθως σφαιρική ή ομπρελοειδή κόμη, με ύψος έως 13 μέτρα, μερικές φορές μπορεί να φτάσει και τα 18 μέτρα. Είναι μακρόβιο, μόνοικο ή δίοικο, ιθαγενές της Μεσογείου, έχει λείο και καστανόφαιο κορμό, τραχύ φλοιό, με εύρωστους κορμούς
Τα φύλλα της είναι σύνθετα, κατ’ εναλλαγή, πτερωτά 4-10 φυλλάρια, δερματώδη, βαθυπράσινα γυαλιστερά από πάνω, ωχρό-πράσινα από κάτω και ελαφρά κυματοειδή.
Τα άνθη της είναι μικρά, πρασινωπά, με βαριά οσμή, χωρίς πέταλα, με μικρό πρασινωπό κάλυκα, πεντάλοβο με πέντε στήμονες, μακριούς στα αρσενικά άνθη, κοντούς και, κατά κανόνα, άγονους στα θηλυκά ή ερμαφρόδιτα, εμφανίζονται κατευθείαν από τα κλαδιά σε κοκκινωπούς βότρυες, το φθινόπωρο και εξελίσσονται σε μακρόστενους, καστανοκόκκινους, εδώδιμους καρπούς, τα ξυλοκέρατα.
Ο καρπός της χαρουπιάς είναι λοβός, δερματώδεις, ξηρός και με μήκος 10-30 εκατοστά. Τα χαρούπια είναι μακριά, στριφτά και σκληρά πράσινου χρώματος όταν είναι άγουρα και ξυλώδη εξωτερικά, καστανού χρώματος όταν είναι ώριμα. Η σάρκα του ώριμου καρπού περιβάλλει μέχρι και 15 καστανόχρωμα και πολύ σκληρά φακοειδή σπέρματα, διατεταγμένα κατά μήκος του. Είναι σακχαρώδης και έχει ευχάριστη, γλυκιά γεύση. Η ωρίμανση του καρπού διαρκεί σχεδόν ένα χρόνο μέχρι τα τέλη Αυγούστου του επόμενου έτους που αρχίζουν να πέφτουν οι ώριμοι πια καρποί.
Τη συναντάμε περισσότερο στη Νότιο Ελλάδα, στα νησιά του Αιγαίου και ιδιαίτερα στην Κρήτη και στη Κύπρο, που αναπτύσσεται σε ηλιόλουστες θέσεις, σε φωτεινά δάση με ασβεστούχα εδάφη, σε όχθες ποταμών, σε υψόμετρο μέχρι τα 500 μέτρα, Είναι ικανό να ευδοκιμήσει σε ξηρά και άγονα εδάφη και παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στην ξηρασία και στη μόλυνση των μεγαλουπόλεων γι’ αυτό και χρησιμοποιείται πολύ σε πεζοδρόμια και δεντροστοιχίες, ενώ είναι κατάλληλο και για παραθαλάσσιες φυτεύσεις όπου δημιουργεί πολύ καλή σκιά.
Η χαρουπιά θεωρείται δένδρο, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην καθαριότητα της ατμόσφαιρας από το μόλυβδο, στοιχείο το οποίο είναι πολύ βλαβερό για την υγεία.
Το ξύλο του δέντρου είναι πολύτιμο και χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία, την ξυλογλυπτική, την τορνευτική και τη βαρελοποιία ενώ ο φλοιός και τα φύλλα της στη βυρσοδεψία και τη βαφική.
Τα χαρούπια αλευροποιούνται και χρησιμοποιούνται στη παρασκευή ενός θρεπτικού αλευριού κατάλληλου για βρεφικούς κοιλόπονους και παιδικές γαστρεντερίτιδες ενώ από τους σπόρους παρασκευάζεται ένα αλεύρι που είναι κατά 60% πρωτεΐνη, ελεύθερο ζάχαρης και αμύλου και μπορεί να μαγειρευτεί. Επίσης παράγεται με επεξεργασία το χαρουπόμελο, το οποίο μπορεί να καταναλωθεί αυτούσιο ή να χρησιμοποιηθεί στη ζαχαροπλαστική για την παρασκευή παστελιού και ως υποκατάστατο του κακάο. Θεωρείται μια φυσική πηγή ασβεστίου, περιέχει τρεις φορές περισσότερο ασβέστιο από το γάλα, είναι πλούσια σε σίδηρο, φώσφορο και φυσικές ίνες
Από τα σπόρια τους εξάγεται μία κολλώδης ουσία, το κόμμι, χρήσιμη στη χαρτοβιομηχανία καθώς και ως στερεωτικό σε διάφορα τρόφιμα, αντικατέστησε στο παρελθόν ακόμα και τον καφέ, καβουρντιζόμενος με αμύγδαλα και ρεβίθια.
Τα χαρούπια χρησιμοποιήθηκαν και χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα ως ζωοτροφή, αλλά ο καρπός αυτός έθρεψε και πολλούς λαούς σε περιόδους πολέμων και λιμών, όταν τα άλλα τρόφιμα ήταν δυσεύρετα, γεγονός που αποδεικνύει την υψηλή διατροφική του αξία.
Επίσης χρησιμοποιείται ως μη τοξικό υποκατάστατο της σοκολάτας για τα σκυλιά, γιατί η θεοβρωμίνη και η καφεΐνη που περιέχει η κανονική σοκολάτα είναι τοξική για αυτά.
Αλεύρι που παρασκευάζεται από τους λοβούς χρησιμοποιείται στη βιομηχανία καλλυντικών, τα άγουρα χαρούπια χρησιμοποιούνται στη βαφή υφασμάτων. Από τους σπόρους των χαρουπιών παρασκευάζεται η κυτταρίνη, η οποία χρησιμοποιείται για την κατασκευή φωτογραφικών πλακών και άλλων αντικειμένων.
Στην Τουρκία, τη Μάλτα, την Πορτογαλία, την Ισπανία και τη Σικελία θρυμματισμένοι λοβοί χρησιμοποιούνται στη παρασκευή οινοπνευματωδών ποτών, λικέρ και κομπόστας.

Κοινοποιήστε :