Tuta absoluta - φυλλορύκτης της τομάτας

Το έντομο tuta absoluta {φυλλορύκτης της τομάτας} είναι ένα μικρολεπιδόπτερο που αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη απειλή για την καλλιέργεια της τομάτας. Εισήχθη στην περιοχή της μεσογείου {στην Ισπανία το 2006}από τη νότιο Αμερική και βρήκε τις κατάλληλες συνθήκες για να παράγει περίπου 10- 12 γενιές το χρόνο! Κάθε θηλυκό άτομο μπορεί να παράξει γύρω στα 250-300 αβγά μέχρι το τέλος του βιολογικού κύκλου και η αντιμετώπισή της παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες.







Προσβολές
 Η ζημιά προκαλείται από τις λάρβες του εντόμου (κάμπιες) οι οποίες ανοίγουν μεγάλες στοές και εισέρχονται μέσα στον καρπό αφήνοντας στα ανοίγματα τα περιττώματά τους . Η καταστροφή μπορεί να φτάσει και το 100%. Οι πολλές γενιές του εντόμου δημιουργούν προβλήματα καθόλη τη διάρκεια της καλλιέργειας της τομάτας (φύτρα έως ώριμοι καρποί) και σε όλα τα εναέρια τμήματα του φυτού (φύλλα, βλαστοί, οφθαλμοί, καρποί).
Επειδή οι λάρβες τρέφονται στο εσωτερικό του φυτού είναι δύσκολη η καταπολέμησή τους σε αυτό το στάδιο. Επίσης, τα έντομο έχει την ιδιότητα να αναπτύσσει πολύ γρήγορα ανθεκτικότητα στις χημικές ουσίες.
Εκτός από τις τομάτες, έχουν σημειωθεί προσβολές σε μελιτζάνες και πατάτες.

Αντιμετώπιση 
  • Για την αντιμετώπισή της προτείνεται η χρήση φερομονικών παγίδων για την παρακολούθηση του πληθυσμού ώστε να μπορεί ο παραγωγός έγκαιρα να επέμβει, προτού επεκταθεί η προσβολή. Επίσης, η χρήση παγίδων {στο θερμοκήπιο} για τη μαζική σύλληψη αρσενικών εντόμων χρησιμοποιείται ευρύτατα σε συνδυασμό με άλλα μέτρα φυτοπροστασίας. Παγίδες σύλληψης μπορούν να χρησιμοποιηθούν και στις υπαίθριες καλλιέργειες, αλλά η αποτελεσματικότητά τους είναι μεγαλύτερη στο θερμοκήπιο.
  •  Για τον βιολογικό έλεγχο του εντόμου έχουν αναφερθεί καλά αποτελέσματα από τη χρήση των παρασιτικών οργανισμών:
  1. Trichogramma pertiosum
  2. Trichogramma achaeae (μείωση προσβολής κατά 91,74 % απελευθερώνοντας 30 ενήλικα/ φυτό κάθε 3-4 μέρες την περίοδο Αυγούστου – Σεπτεμβρίου 2008 στη νότια Ισπανία, Cabello et al., 2009)
  3.  Macrolophus pygmaeus
  4. Nesidiocoris tenuis
  5. Nabis pseudoferus (μείωση προσβολής 92-96% με την απαελευθέρωση 8-12 νυμφών αρχικού σταδίου σε κάθε φυτό, Cabello et al., 2009)
  •  Επίσης, επέμβαση με βάκιλο Θουριγγίας (Bacillus thurigiensis var. kurstaki) έχουν δείξει ικανοποιητικά αποτελέσματα. Ο συνδυασμός του με το παραστικό Trichogramma pertiosum στη Νότια Αμερική μείωση την προσβολή μόλις στο 2% της σοδειάς (Medeiros, et al., 2006)
  • Από τα βοτανικά εντομοκτόνα έχουν δοκιμαστεί το λάδι neem με επεμβάσεις είτε στο χώμα είτε με ψεκασμό στη φυλλική επιφάνεια.
  • Γ ια τον χημικό έλεγχο του εντόμου στην Ισπανία έχει βρεθεί ότι οι δραστικές ουσίες imidacloprid, indoxacarb και spinosad και deltamethrin υπήρξαν αποτελεσματικές.
  • Οι καλλιεργητικές πρακτικές που προτείνονται είναι η εφαρμογή αμειψισποράς (εναλλαγής καλλιεργειών) με μη σολανώδη είδη, η γρήγορη απομάκρυνση και καταστροφή των προσβεβλημένων φυτών, η καταστροφή των υπολειμμάτων στο τέλος της καλλιεργητικής περιόδου και η απομάκρυνση ζιζανίων και άλλων φυτών που συμπεριλαμβάνονται στα είδη που προσβάλλει το έντομο.
  • Το σύστημα ολοκληρωμένης διαχείρισης (IPM) για την Tuta absoluta που προτείνεται από τους Robredo Junco et al., 2008 περιλαμβάνει:
  1. μαζική παγίδευση εντόμων πριν από τη φύτευση
  2. καθάρισμα του εδάφους από υπολείμματα καλλιέργειας
  3. εφαρμογή imidacloprid με το νερό της άρδευσης 8-10 μέρες μετά τη φύτευση
  4. επέμβαση με spinosad ή indoxacarb σε περίπτωση εντοπισμού μεμονωμένων εντόμων
  5. απομάκρυνση και καταστροφή των φυτών που τελείωσαν την παραγωγή τους.
  • Οι φερομονικές παγίδες νερού έχουν δείξει καλά αποτελέσματα στην Ισπανία και είναι η πιο οικολογική λύση στην προσβολή της tuta absoluta. Συστήνεται η τοποθέτηση 30- 40 παγίδων ανά εκτάριο.
 πηγή πληροφοριών & αναλυτική βιβλιογραφία: tutaabsoluta.com
οι φωτογρφίες ανοίκουν: Prof. Yamina Guenaoui & Amine Ghelamallah, Algeria & EPPO