Η τουλίπα

τουλίπα
Όταν ο Ελβετός βοτανολόγος Conrad Gesner δημοσίευσε το 1561 το πρώτο βιβλίο για την τουλίπα, έγινε γνωστό το φυτό αυτό στην Δυτική Ευρώπη, αλλά καλλιεργούνταν από πολλά χρόνια στην Τουρκία και την Περσία. Τα φυτά που πρωτοήρθαν στην Ευρώπη προήλθαν από βολβούς που ήρθαν από την Τουρκία. Από την εποχή που εισήχθησαν στην Ευρώπη υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον για αυτό το φυτό από πολλούς με αποτέλεσμα να  εξελιχθεί η καλλιέργεια αυτή σε μία πολύ κερδοφόρο επιχείρηση που κατέληξε στην Ολλανδία σαν κερδοσκοπική επιχείρηση.
Η τουλίπα είναι φυτό που ανήκει στην  οικογένεια των Liliaceae. Στο γένος αυτό υπάγονται 100 περίπου είδη βολβωδών φυτών, τα οποία προέρχονται από  την Ευρώπη, την Δυτική και Κεντρική Ασία αλλά και την Βόρεια Αφρική. Από τα είδηTulipagesnerianaTulipakaufmannianaTulipafosterianaTulipagreigiκαι άλλα, έχουν προέλθει οι ποικιλίες που καλλιεργούνται σήμερα και οι οποίες ανέρχονται περίπου σε 3000 με τάση κάθε χρόνο να προστίθενται και καινούργιες. Οι ποικιλίες αυτές κατατάσσονται σε διάφορες  κατηγορίες ανάλογα με τα διάφορα χαρακτηριστικά που έχουν τα άνθη τους, το μέγεθος των φυτών, την προέλευση τους, την πρωιμότητα τους, κλπ. Οι περισσότερες ποικιλίες κατατάσσονται σύμφωνα με διάφορα συστήματα κατάταξης. Σύμφωνα με το ολλανδικό σύστημα Royal General Bulbgrowers Association, υπάρχουν σήμερα 17 ομάδες ποικιλιών, όπως πχ οι ομάδες Single late, Viridiflora, Parrot, Fosteriana, kaufmanniana, κλπ .

Βοτανικά στοιχεία
Είναι φυτό βολβώδες, που τις περισσότερες φορές φθάνει σε ύψος 20-40 εκ , αλλά υπάρχουν και ποικιλίες που μπορεί να ξεπεράσουν και τα 70εκ. Αυτό  εξαρτάται κυρίως από το είδος και την ποικιλία.
Ο βολβός της τουλίπας έχει σχήμα  στρογγυλοποιημένο, που μοιάζει με αχλάδι στη βάση του και οξύληκτο στην κορυφή και σκεπάζεται από ένα χιτώνα στιλπνό, ξηρό, με καστανό ή ερυθροκαστανό χρωματισμό. Οι βολβοί των ελληνικών ποικιλιών είναι μικρότεροι σε σχέση με τους ολλανδικούς  και έχουν χνουδωτούς χιτώνες.
Κατά το φύτρωμα των βολβών, από την κορυφή τους εκπτύσσονται στην αρχή  τα φύλλα, που είναι πλατιά, γκριζοπράσινα και άμισχα και στην συνέχεια τα ανθικά στελέχη, που έχουν ύψος 20-60 εκ ή και περισσότερο.
Η μορφή και το μέγεθος των ανθέων της τουλίπας, ποικίλουν. Υπάρχουν άνθη με τετραγωνισμένο ή επίμηκες σχήμα με πέταλα που κλίνουν προς τα μέσα ή προς τα έξω. Επίσης  παρουσιάζονται τουλίπες με διπλά πέταλα με αποτέλεσμα να υπάρχουν διπλά ή και πιο σύνθετα άνθη. Επίσης τα πέταλα μπορεί να είναι κατσαρά στα άκρα τους.
Υπάρχουν επίσης πολύανθες τουλίπες, δηλαδή παρουσιάζουν διακλαδώσεις με περισσότερα του ενός άνθη .
Υπάρχουν πολλών χρωματισμών τουλίπες και αποχρώσεων σε σημείο ώστε να είναι δύσκολο να τα καταγράψει κανείς. Το χρώμα της εξωτερικής πλευράς των πετάλων  μπορεί να είναι διαφορετικό με εκείνο της εσωτερικής. Τα πέταλα μπορούν να είναι δίχρωμα. Υπάρχουν γενότυποι τουλίπας στους οποίους το χρώμα αλλάζει, όπως πχ υπάρχουν τουλίπες που στην αρχή είναι κατακίτρινες, στην συνέχεια παρουσιάζονται κάποια κόκκινα στίγματα τα οποία προς το τέλος της ανθήσεως μεγαλώνουν σε σημείο να καλύπτουν ολόκληρη την επιφάνεια των πετάλων. Υπάρχουν σε μερικές περιπτώσεις και τουλίπες αρωματικές, αλλά σε μικρό αριθμό γενοτύπων.
Τα κομμένα άνθη μπορούν να διατηρηθούν στους 20ο C σε ελεγχόμενες συνθήκες από 4-11 ημέρες. Πολλές ποικιλίες των ειδών TulipafosterianaT.greigii,T.kaufmannianaT.eichleri δεν διατηρούνται πολύ περισσότερο χρόνο.
Η πρώιμη άνθηση συνοδεύεται συχνά από την δημιουργία μικρού μήκους ανθικών βλαστών.
Πέραν όμως από τα άνθη που αποτελούν το κυρίαρχο στοιχείο της αισθητικής τους, τα φύλλα επίσης παίζουν σημαντικό ρόλο. Το χρώμα των φύλλων ποικίλει από το πιο λαμπρό στο λιγότερο λαμπρό, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν ορισμένα στίγματα με πιο βαθύ πράσινο χρώμα. Επίσης η φορά που έχουν τα φύλλα παίζει σημαντικό ρόλο επειδή όταν φύονται με έντονη φορά προς τα επάνω, τότε μπορούμε να καλλιεργήσουμε την τουλίπα σε υψηλότερες πυκνότητες, αλλά και να είναι τα δρεπτά άνθη καλύτερα συσκευασμένα στις ανθοδέσμες.
Η ευκολία παραγωγής βολβών, είναι πολύ σημαντικός παράγοντας στην καλλιέργεια της τουλίπας.  Επίσης το μέγεθος του βολβού πρέπει να έχει ένα ορισμένο όγκο διότι μόνο οι ογκώδεις βολβοί μπορούν να βγουν στο εμπόριο και να ανθήσουν.
Οι βολβοί πρέπει να έχουν τα απαραίτητα χαρακτηριστικά ώστε να μπορεί να γίνει εύκολα η μηχανοποιημένη καλλιέργεια του φυτού.  Τα χαρακτηριστικά αυτά είναι : το καλό εξωτερικό περίβλημα των βολβών που προστατεύει τους βολβούς από το σοκ, αλλά και το σχήμα τους να είναι τέτοιο ώστε να μη υπάρχουν καταστροφές των βολβών από τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται στην καλλιέργεια. Σημαντικός παράγοντας είναι η ευκολία της συντήρησης των βολβών, αλλά και η αντοχή τους στις προσβολές στους διάφορους εχθρούς και ασθένειες.
Σήμερα επιζητείται η αντοχή των βολβών στο φουζάριο και στις ιώσεις. Ειδικά στις ιώσεις είναι χαρακτηριστική η αντοχή των T.fosterianaT.praestans.
Ο υβριδισμός μεταξύ ποικιλιών του είδους T.gesneriana, είναι εύκολος και οι περισσότερες καλλιεργούμενες ποικιλίες της τουλίπας προέρχονται από υβριδισμό.
Σε κάθε ανθικό στέλεχος αναπτύσσεται ένα απλό ή ένα διπλό άνθος, ενός ή περισσοτέρων χρωματισμών, σε όλες σχεδόν τις αποχρώσεις του λευκού, κρεμ, κίτρινου, χρυσοκίτρινου, πορτοκαλί, ρόδινου, κόκκινου, πορφυρού, σοκολατί, γαλάζιου, μπλε, βιολετί, ιώδους, ερυθρόμαυρου κ.τ.λ. Λίγα άνθη έχουν τόση μεγάλη ποικιλία χρωμάτων και σχημάτων ανθέων, όπως η τουλίπα.
Ανθίζει από το Μάρτιο μέχρι το Μάιο, ανάλογα με το είδος και την ποικιλία.
περισσότερα στο: www.symagro.com