Λιπάσματα ιχνοστοιχείων


Τα ιχνοστοιχεία βρίσκονται στο έδαφος σε ποσότητες ικανοποιητικές για την ανάπτυξη των φυτών ή χορηγούνται με τις λιπάνσεις. Σε περίπτωση που οι συγκεντρώσεις τους ξεπεράσουν τα επιτρεπόμενα όρια, επιδρούν τοξικά για τα φυτά και για αυτό δεν πρέπει να υπερβαίνουμε τη κατάλληλη ποσότητα. Τα κυριότερα στοιχεία είναι: σίδηρος, μαγγάνιο, χαλκός, ψευδάργυρος, μολυβδαίνιο, βόριο, κοβάλτιο και χλώριο.

Σιδηρούχα λιπάσματα

Η έλλειψη του σιδήρου στα φυτά αντιμετωπίζεται είτε με προσθήκη σιδηρούχων λιπασμάτων είτε με τον ψεκασμό των φύλλων με διάλυμα. Ο ψεκασμός του φυλλώματος είναι πιο αποτελεσματικός, ενώ οι οργανικές μορφές του σιδήρου δίνουν καλύτερα αποτελέσματα όταν χορηγούνται στο έδαφος.
Τα κυριότερα σιδηρούχα λιπάσματα είναι:
  1. Θειικός σίδηρος [FeSO47H2O]: χρησιμοποιείται για να ψεκάζουμε τα φύλλα με διάλυμα συγκέντρωσης 4-6%.
  2. Χηλικές ενώσεις του σιδήρου: πρόκειται για ενώσεις που όταν τις προσθέσουμε στο έδαφος παραμένουν αφομοιώσιμες για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η κατάλληλη ποσότητα για δένδρα είναι 10-20 γραμ./ δένδρο, όταν την χορηγούμε στο έδαφος ενώ για εφαρμογή στα φύλλα είναι 0,5- 1 γραμ./10 τ.μ. Οι πιο αποτελεσματικές ενώσεις και ευρέως χρησιμοποιούμενες είναι: Fe-EDTA για όξινα εδάφη, Fe-HEDTA πιο αποτελεσματικό σε ασβεστούχα εδάφη, Fe-DTPA ανθεκτικό σε ασβεστούχα εδάφη και Fe-EDDHA το οποίο προτιμάται στα ασβεστούχα λόγω της σταθερότητας του. Οι πρώτες τρεις ενώσεις προκαλούν τοξικότητα οπότε προσοχή στη δοσολογία.

Ψευδαργυρούχα λιπάσματα

Οι χηλικές μορφές είναι αποτελεσματικές στο έδαφος, όμως υπάρχει η πιθανότητα σε πολύ όξινα εδάφη να έχουμε ψευδάργυρο αλλά όχι σε αφομοιώσιμη μορφή και να προκληθεί τοξικότητα. Η χρησιμοποίησης φυτοφαρμάκων που περιέχουν Zn πολλές φορές φτάνει για να καλύψει τις ανάγκες των φυτών. Έλλειψη ψευδαργύρου συχνά παρουσιάζεται στο καλαμπόκι, στη ροδακινιά και στα εσπεριδοειδή.
Τα κυριότερα ψευδαργυρούχα λιπάσματα είναι:
  1. Θειικός ψευδάργυρος [ ZnSO47H2O]: χορηγείται είτε από το έδαφος σε ποσότητα 5- 10 γραμ./ 10 τ.μ. είτε με ψεκασμό με διάλυμα 5 γραμ. θειικού ψευδαργύρου και 2,5 γραμ. σβησμένης άσβεστου σε 1 κιλό νερό.
  2. Άλλες μορφές που χρησιμοποιούνται είναι: Zn-EDTA, ZnO, ZnCO3, Zn(PO4)2.

Μαγγανιούχα λιπάσματα

Περισσότερο χρησιμοποιείται το θειικό μαγγάνιο MnSO4, που είτε το προσθέτουμε είτε το ψεκάζουμε. Κατά τον ψεκασμό χρησιμοποιείται η ένωση αυτή σε περιεκτικότητα 0,6-1,2% με Ca(OH)2. Η ποσότητα που χρησιμοποιείται στο έδαφος κυμαίνεται μεταξύ 4-40 γραμ./10 τ.μ.

Χαλκούχα λιπάσματα

Το πιο σύνηθες είναι ο θειικός χαλκός [CuSO45H2O]. Οι ποσότητες που προσθέτουμε στο έδαφος είναι μεταξύ 7 και 14 γραμ./10 τ.μ. Από τις οργανικές μορφές η περισσότερο χρησιμοποιούμενη είναι η Cu-EDTA.

Βοριούχα λιπάσματα

Κάθε χρόνο απομακρύνεται από το έδαφος ποσότητα βορίου 0,02-0,6 γραμ./10 τ.μ. Με το στοιχείο αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή διότι η απαιτούμενη ποσότητα και η ποσότητα που προκαλεί τοξικότητα είναι πολύ "κοντά". Επίσης, ενώσεις βορίου χρησιμοποιούνται σαν ζιζανιοκτόνα.
Τα κυριότερα βοριούχα λιπάσματα είναι:
  1. Βόρακας [Na2B4O710H2O]: περιέχει 16% βόριο. Η συνιστώμενη δόση είναι 10-40 γραμ. Β/10 τ.μ. Όταν ψεκάζουμε το φύλλωμα μας χρησιμοποιούμε τη μισή ποσότητα αλλά βέβαια προτιμάμε τη λίπανση στο έδαφος λόγω ότι διαρκεί περισσότερο.
  2. Κολεμανίτης [Ca2B6O115H2O]: προτιμάται σε αμμώδη εδάφη λόγω ότι είναι λιγότερο διαλυτός από τον βόρακα.
  3. Υγρά βοριούχα λιπάσματα: τα χρησιμοποιούμε για τους ψεκασμούς κατά βάση αλλά μπορούν να προστεθούν και στο έδαφος.

Μολυβδαινιούχα λιπάσματα

Οι λιπάνσεις με αυτά τα λιπάσματα επαναλαμβάνονται κάθε 3-5 χρόνια.
Τα κυριότερα μολυβδαινιούχα λιπάσματα είναι:
  1. Μολυβδαινικό αμμώνιο (NH4)2MoO4.: λευκοί κρύσταλλοι που διαλύονται στο νερό.
  2. Μολυβδαινικό νάτριο (Na2MoO4): η δοσολογία για ψεκασμό σε κήπο 10 τ.μ. είναι 0,018- 0,036 γραμ. Αντίστοιχη ποσότητα χρησιμοποιούμε και για το έδαφος.

Κοβαλτιούχα λιπάσματα

Το κοβάλτιο (Co), προστίθεται με φωσφορικό λίπασμα, κοβαλτιωμένο υπερφωσφορικό. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ποσότητα 5 γραμ./10 τ.μ.

Χλωριούχα λιπάσματα

Το χλωριούχο κάλιο (KCl) είναι λίπασμα μεγάλης περιεκτικότητας σε κάλιο και δεν είναι ιδιαίτερα εύκολο να χρησιμοποιηθεί εξαιτίας της συγκέντρωσης σε χλώριο. Το χλωριούχο αμμώνιο ( NH4Cl) προέρχεται από τη σήψη αζωτούχων οργανικών ενώσεων.